Vasiyetnamenin tenfizi istemi – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/3167 E., 2026/893 K.

7. Hukuk Dairesi 2025/3167 E. , 2026/893 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3507 E., 2025/291 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Şarköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/178 E., 2022/139 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 30.06.2015 tarihli vasiyetnamede murisin 4 numaralı bağımsız bölümü, davacılara vasiyet ettiğini, murisin 06.07.2015 tarihinde öldüğünü belirterek vasiyetnamenin tenfizini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; vasiyetnamenin açılması davasının Hazine olmadan sonuçlandırıldığını, ilgilinin tasarruf ehliyeti olup olmadığının ya da TMK’nın 557. maddesindeki diğer iptal sebeplerinin somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; murisin herhangi bir mirasçısı bırakmadan ölmesi nedeniyle mirasının Hazineye geçtiği, vasiyetnamenin açılması davasında Hazinenin taraf olmadığı fakat tenfiz davasında dava dilekçesinin davalıya 19.08.2020 tarihinde tebliğ edildiği, dava dilekçesinin tebliği ile davalının kendisinin hak sahibi olduğunu ve iptal sebebini öğrendiği, 1 yıllık hak düşürücü sürenin dava dilekçesinin tebliğ edildiği tarihten başladığı, 19.08.2021 tarihinde iptal davası açma süresinin dolduğu, bu süre içerisinde davalının dava açmadığı görüldüğünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; vasiyetnamenin geçerli olup olmadığının araştırılması gerektiğini, vasiyetnamenin açılmasına karar verilen dosyada Hazinenin taraf olmadığını, davacıların taraf sıfatları ve hukuki menfaatlerinin ispatlanamadığını, davanın süresi içinde açılmadığını, davalı aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

Vasiyetnamenin tenfizi davası vasiyet alacaklısı tarafından tüm mirasçılara karşı açılır. Yasal mirasçılar ise 4721 sayılı Kanun'un 599. maddesi gereğince mirasbırakanın külli halefi olarak mirasbırakanın ölümü ile mirasa konu tüm malvarlığını hiçbir işleme gerek kalmaksızın bir bütün halinde kazanırlar. Bu derhal geçiş kuralı külli halefiyetin bir sonucudur. Bu bakımdan yasal mirasçılar mirasbırakanın ölümü ile vasiyet alacaklılarına karşı vasiyet borçlusu konumunda olup vasiyet alacaklısı sadece yasal mirasçılara karşı alacak hakkını ileri sürebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 559. maddesi uyarınca iptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer. Hükümsüzlük, def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.

Somut olaya gelince; tenfizi istenen 30.06.2015 tarihli ... yevmiye numaralı vasiyetnamenin Şarköy Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/283 Esas, 2016/194 Karar sayılı ilamı ile açılıp okunduğu, açılma sürecinde Hazineye herhangi bir bildirim yapılmadığı, Hazinenin vasiyetnameden haberdar olmadığı anlaşılmıştır.

Şarköy Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/49 Esas, 2021/104 Karar sayılı ilamı ile muris ...’ın mirasçı bırakmadan ölmesi nedeniyle mirasının Hazineye bırakılmasına karar verilmiştir.

Son mirasçı sıfatı alan Hazine, bu davada yapılan bildirim üzerine vasiyetnameden haberdar olmuştur. 4721 sayılı TMK’nın 559. maddesine göre vasiyetnamenin iptali davası açma süresi iptal sebebinin, tasarrufun ve ilgilinin hak sahibi olduğunu öğrenmesinden itibaren 1 yıl olsa da, aynı maddenin ikinci fıkrasına göre hükümsüzlük def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilecektir.

Mezkur vasiyetnameden, dava dilekçesinin tebliği ile 19.08.2020 tarihinde haberdar olan Hazine, cevap dilekçesiyle hükümsüzlük hallerini def’i yoluyla süresi içinde beyan ettiğinden ileri sürülen hükümsüzlük sebepleri incelenmeden davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölümün davacılar adına eşit hisse ile tesciline karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu gerekçeyle bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.