Hangi durumlarda kullanılır?
- Vasiyetnamenin ileri derece demans, ağır hastalık veya bilinç kaybı döneminde düzenlenmesi
- Mirasbırakanın yanıltılması, aldatılması veya baskı altında tutularak vasiyetname düzenlemesi
- El yazılı vasiyetnamenin tamamen mirasbırakanın el yazısıyla yazılmamış veya tarihsiz olması
- Resmî vasiyetnamede memur ve tanıklara ilişkin şekil kurallarına uyulmaması
- İptal sebebi ispatlanamazsa saklı payın tenkis yoluyla korunması
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı on, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 559); süreler hak düşürücüdür.
- Yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesidir ve yetki kesindir (HMK m. 11). Dava, vasiyetnameyle lehine kazandırma yapılan kişilere karşı açılır; davacının iptalde menfaati bulunmalıdır (TMK m. 558).
- Tasarruf ehliyetinin yokluğu iddiasında hastane kayıtları, epikrizler ve ilaç kullanım bilgileri toplanmalı, vasiyetnamenin düzenlendiği tarihteki ehliyet durumu hakkında Adli Tıp Kurumundan rapor alınması istenmelidir.
- Saklı paylı mirasçılar iptal talebiyle birlikte terditli olarak tenkis isteyebilir (TMK m. 560 vd.); tenkis davası için TMK m. 571'deki bir ve on yıllık süreler ayrıca gözetilmelidir.
- Harç ve dava değeri, vasiyetnamenin konusu olan malların değeri ve davacının payı gözetilerek belirlenmeli; tapu kayıtları, mirasçılık belgesi ve vasiyetnamenin açılmasına ilişkin dosya dilekçeye eklenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
MİRASBIRAKAN : [MURİS AD SOYAD] (Ölüm tarihi: [ÖLÜM TARİHİ])
KONU : Mirasbırakanın [VASİYETNAME TARİHİ] tarihli vasiyetnamesinin iptali, olmadığı takdirde davacının saklı payını ihlal eden kısım yönünden tenkisi talebidir.
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD], [ÖLÜM TARİHİ] tarihinde son yerleşim yeri olan [SON YERLEŞİM YERİ] adresinde vefat etmiştir. Davacı, mirasbırakanın [YAKINLIK DERECESİ] olup yasal ve saklı paylı mirasçısıdır.
2. Mirasbırakan adına [DÜZENLEYEN MERCİ] tarafından [VASİYETNAME TARİHİ] tarihli [VASİYETNAME TÜRÜ] vasiyetname düzenlenmiş; vasiyetnameyle [VASİYET KONUSU MALLAR] davalıya bırakılmıştır. Vasiyetname [AÇILMA MAHKEMESİ]'nin [AÇILMA DOSYA NO] sayılı dosyasında açılmış ve davacıya tebliğ edilmiştir. Davacı, vasiyetnameyi ve iptal sebebini [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenmiş olup dava TMK m. 559'daki süre içinde açılmaktadır.
3. Tasarruf ehliyetinin yokluğu: Mirasbırakan, vasiyetnamenin düzenlendiği tarihten önce [TEŞHİS TARİHİ] tarihinde [HASTANE] tarafından [HASTALIK] tanısı almış ve bu tarihten itibaren yakınlarını tanıyamayacak, işlemlerinin sonuçlarını kavrayamayacak durumda bulunmuştur. Ölüme bağlı tasarrufta bulunabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak gerekir (TMK m. 502). Tasarruf ehliyetinin bulunmadığı bir sırada yapılan tasarruf iptal edilir (TMK m. 557/1). Vasiyetnamenin düzenlendiği tarihteki ehliyet durumunun Adli Tıp Kurumundan alınacak raporla belirlenmesini talep ediyoruz.
4. Şekil eksikliği: Ayrıca vasiyetnamede [ŞEKİL EKSİKLİĞİ] bulunmaktadır. Kanunda öngörülen şekle uyulmaksızın yapılan tasarruf da iptal edilebilir (TMK m. 531, 538, 557/4).
5. İrade sakatlığı: Mirasbırakanın son döneminde bakımını üstlenen davalının, mirasbırakanı diğer yakınlarından yalıtarak onun iradesini yönlendirdiği tanık beyanlarıyla ortaya konulacaktır. Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yapılan tasarruf iptal edilebilir (TMK m. 557/2).
6. Terditli talep: Mahkemece iptal koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılması hâlinde, vasiyetname davacının saklı payını ihlal ettiğinden, tereke mevcudunun belirlenerek ihlal edilen saklı pay oranında tenkis yapılmasını talep ediyoruz (TMK m. 560 vd.; HMK m. 111).
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 502, 531, 538, 557, 558, 559, 560, 571; HMK m. 11, 111 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Vasiyetname ve açılma dosyası, mirasçılık belgesi, nüfus kayıtları, hastane kayıtları ve epikrizler, Adli Tıp Kurumu raporu, tapu ve banka kayıtları, tanık beyanları, keşif, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD]'ın [VASİYETNAME TARİHİ] tarihli vasiyetnamesinin İPTALİNE,
b) Mahkemece aksi kanaate varılması hâlinde terditli olarak, vasiyetnamenin davacının saklı payını ihlal eden kısım yönünden TENKİSİNE,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Vasiyetname ve açılma tutanağı
2. Mirasçılık belgesi
3. Hastane kayıtları ve epikrizler
4. Tanık isim ve adres listesi
5. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2017/1-1827, K. 2021/625Tenkis davasında terekenin tespiti: yalnızca vasiyetnamedeki malların tespitini istemek keşif delilinden vazgeçme sayılmaz, temlik dışı tereke de belirlenmelidir
- YargıtayE. 2024/4725, K. 2025/2611Tenkis davasında temlik içi ve temlik dışı tereke mevcudu mahkemece resen araştırılır; net tereke ve sabit tenkis oranı belirlenmeden tenkis istemi reddedilemez
- YargıtayE. 2025/4598, K. 2026/2536Vasiyetnamenin iptali, terditli tenkis istemi (tenkis davası) – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/4598 E., 2026/2536 K.
- YargıtayE. 2025/3468, K. 2026/1404Vasiyetnamenin iptali – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/3468 E., 2026/1404 K.
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiMirasçılıktan Çıkarmaya İtiraz Dava Dilekçesi (TMK m. 510-513)
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin Tenfizi Dava Dilekçesi (TMK m. 600 vd.)
- Asliye Hukuk MahkemesiTenkis Dava Dilekçesi (Saklı Payın İhlali)
- Asliye Hukuk MahkemesiBelirli Mal Vasiyeti (Vasiyet Alacağı) Dava Dilekçesi (TMK m. 600)