Hangi durumlarda kullanılır?
- Mirasbırakanın borçlarının malvarlığını aşıp aşmadığının belirsiz olduğu terekeler
- Mirasçının mirası reddetmek istemeyip tasfiye sonunda arta kalan değerden payını almak istemesi
- Çok sayıda alacaklısı, kefaleti veya devam eden icra takipleri bulunan terekeler
- Mirasbırakanın ticari faaliyeti nedeniyle borç ve alacak durumunun karmaşık olması
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- TMK m. 632, mirasçıya mirası ret veya resmî deftere göre kabul edeceği yerde terekenin resmî tasfiyesini isteme hakkı tanır; hükümde mirasçının istemi için ayrı bir süre öngörülmemiştir. Yasal ret süresi içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olacağından (TMK m. 610/1), güvenli yol istemin mirası reddetme süresi (üç ay; TMK m. 606-607) içinde yapılmasıdır. Resmî defter tutulmuşsa defter incelemesinden sonra tanınan beyan süresi içinde de resmî tasfiye istenebilir (TMK m. 626-627).
- Mirasçı, süre dolmadan tereke işlemlerine mirasçı sıfatıyla karışmamalı, olağan yönetim dışında işler yapmamalı ve tereke mallarını sahiplenmemelidir; aksi hâlde ret hakkı düşer (TMK m. 610/2). İstem, birlikte mirasçı olanlardan birinin mirası kabul etmesi hâlinde dikkate alınmaz (TMK m. 632/2); bu nedenle diğer mirasçıların tutumu önceden araştırılmalıdır.
- Resmî tasfiye hâlinde mirasçılar terekenin borçlarından sorumlu olmaz (TMK m. 632/3). Tasfiye sulh mahkemesince veya atanacak tasfiye memuru tarafından yapılır; tereke defteri düzenlenir, alacaklılara ve borçlulara ilânla çağrı yapılır ve mevcudu borçları ödemeye yetmeyen tereke iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m. 634-636). Mirasçılar ve tereke alacaklıları, tasfiye memurunun işlemlerine karşı öğrenmeden itibaren yedi gün içinde sulh mahkemesine şikâyette bulunabilir (TMK m. 634/4).
- Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 576; HMK m. 383). Çekişmesiz yargı işidir; maktu harca tabidir, tasfiye giderleri ve tasfiye memuru ücreti için gider avansı istenebilir. Dava şartı arabuluculuk aranmaz; karara karşı kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna gidilebilir (HMK m. 387).
- Mirasbırakanın alacaklıları ile vasiyet alacaklılarının resmî tasfiye isteme hakkı ayrıdır ve ölümden veya vasiyetnamenin açılmasından başlayarak üç ay içinde kullanılır (TMK m. 633). Bu örnek dilekçe mirasçının TMK m. 632 kapsamındaki talebine ilişkindir.
- Dilekçeye mirasçılık belgesi (veraset ilamı), ölüm belgesi, mirasbırakanın bilinen borç ve alacaklarına ilişkin belgeler (banka, vergi, SGK, icra dosyaları, kefalet), tapu ve araç kayıtları ile mirasın reddine ilişkin sulh mahkemesi kayıtları eklenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE
TALEP EDEN : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
İLGİLİLER : Diğer mirasçılar: 1. [MİRASÇI 1 AD SOYAD] - [ADRES]
2. [MİRASÇI 2 AD SOYAD] - [ADRES]
MİRASBIRAKAN : [MURİS AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
Ölüm Tarihi: [ÖLÜM TARİHİ], Son Yerleşim Yeri: [SON YERLEŞİM YERİ]
KONU : Terekenin TMK m. 632 uyarınca resmen tasfiyesi, tasfiye memuru atanması ve tereke defterinin düzenlenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD], [ÖLÜM TARİHİ] tarihinde vefat etmiştir. Müvekkil, mirasbırakanın [YAKINLIK DERECESİ] olarak [MİRASÇILIK BELGESİ BİLGİSİ] sayılı mirasçılık belgesinde mirasçı gösterilmiştir. Müvekkil ölümü [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenmiş olup TMK m. 606'daki üç aylık süre dolmamıştır.
2. Mirasbırakanın bilinen malvarlığı [TEREKE VARLIKLARI]'ndan oluşmakta; bilinen borçları ise [BİLİNEN BORÇLAR] ile [KEFALET VE İCRA DOSYALARI] şeklindedir. Mirasbırakanın borç ve alacak durumu müvekkil tarafından tam olarak belirlenememekte, terekenin borçlarını karşılayıp karşılamadığı belirsiz kalmaktadır.
3. Müvekkil, mirasçı sıfatıyla tereke işlemlerine karışmamış, tereke mallarını sahiplenmemiş ve gizlememiştir (TMK m. 610/2). Diğer mirasçıların durumu şöyledir: [DİĞER MİRASÇILARIN DURUMU]. Mirası kabul eden bir mirasçı bulunmamaktadır (TMK m. 632/2).
4. TMK m. 632 uyarınca her mirasçı, mirası ret veya resmî deftere göre kabul edeceği yerde terekenin resmî tasfiyesini isteyebilir; resmî tasfiye hâlinde mirasçılar terekenin borçlarından sorumlu olmaz. Müvekkil mirası kayıtsız şartsız kabul etmek istemediği gibi, tasfiye sonunda arta kalan bir değer bulunursa bundan payına düşeni alabilmek amacıyla mirastan vazgeçmek de istememektedir. Bu nedenle terekenin resmen tasfiyesini talep etmektedir.
5. TMK m. 634 uyarınca resmî tasfiye, sulh mahkemesince veya atayacağı bir ya da birkaç tasfiye memuru tarafından yapılır; tasfiyeye terekenin defterinin düzenlenmesiyle başlanır ve aynı zamanda yapılacak ilânla mirasbırakanın alacaklılarından ve borçlularından alacaklarını ve borçlarını bildirmeleri istenir. Mevcudu borçları ödemeye yetmediği anlaşılırsa tasfiye iflâs hükümlerine göre sürdürülür (TMK m. 636).
6. Tasfiye süresince tereke mallarının zayi olmaması için gerekli koruma önlemlerinin alınmasını da talep ederiz (TMK m. 589 vd.).
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 576, 606, 610, 632, 634, 635, 636 ve ilgili hükümleri; HMK m. 382, 383, 384, 387 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Mirasçılık belgesi, ölüm belgesi, nüfus kayıtları, tapu, araç, banka, SGK ve icra dosyası kayıtları, kefalet belgeleri ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD]'ın terekesinin TMK m. 632 uyarınca resmen tasfiyesine,
2. Tasfiyeyi yürütmek üzere tasfiye memuru atanmasına, terekenin defterinin düzenlenmesine ve alacaklılarla borçluların bildirimde bulunmaları için ilân yapılmasına,
3. Tasfiye süresince tereke mallarının korunması için gerekli önlemlerin alınmasına,
4. Giderlerin terekeye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Talep Eden Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Mirasçılık belgesi ve ölüm belgesi
2. Mirasbırakanın borç ve alacaklarına ilişkin belgeler
3. Tapu ve araç kayıtları
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2020/(21)10-604, K. 2022/1020En yakın mirasçıların tamamı (tek mirasçı) mirası reddederse miras sonraki dereceye geçmez; sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre resen tasfiye edilir
- YargıtayE. 2024/3494, K. 2025/1720Mirasçılık belgesinde mirası reddeden mirasçı muristen önce ölmüş gibi değerlendirilir; payının kime kalacağı gösterilmeli, belge her zaman iptal ettirilebilir
- YargıtayE. 2025/5035, K. 2026/3201Mirasın hükmen reddi istemi – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/5035 E., 2026/3201 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2023/1970, K. 2023/1789Murise ait anonim şirket paylarının taksim olmaksızın mirasçılara aktarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının batıl olduğunun tespiti – İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi, 2023/1970 E., 2023/1789 K.
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiMirasın Hükmen Reddinin Tespiti Dava Dilekçesi (TMK m. 605/2)
- Sulh Hukuk MahkemesiTerekenin Tespiti ve Defterinin Tutulması Talebi Dilekçesi
- Sulh Hukuk MahkemesiMirasın Reddi Beyanı Dilekçesi
- Sulh Hukuk MahkemesiMiras Ortaklığına Temsilci Atanması Talebi (TMK m. 640/3)