Hangi durumlarda kullanılır?
- Mirasbırakanın eşyası arasında el yazılı bir vasiyetname bulunması
- Resmî vasiyetnamenin düzenlendiği veya saklandığı makamdan mahkemeye getirtilmesi gereken hâller
- Mirasbırakanın ölümünden sonra ikinci bir vasiyetnamenin sonradan ortaya çıkması
- Vasiyetname içeriğinin mirasçılara ve lehine kazandırma yapılanlara resmen bildirilmesi (iptal ve tenkis davalarının hazırlığı)
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Vasiyetnameyi düzenleyen veya muhafaza eden görevli, mirasbırakanın arzusu üzerine saklayan ya da vasiyetnameyi ölenin eşyası arasında bulan kimse, ölümü öğrenir öğrenmez ve geçerli olup olmadığına bakmaksızın vasiyetnameyi hemen sulh hâkimine teslim etmekle yükümlüdür; aksi hâlde bundan doğacak zarardan sorumlu olur (TMK m. 595). Vasiyetname teslimden önce yırtılmamalı, değiştirilmemeli veya saklanmamalıdır.
- Vasiyetname, tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur; bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer açılışta hazır bulunmak üzere çağrılır (TMK m. 596). Çekişmesiz yargı işi olduğundan görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 576, 596; HMK m. 383, 384); açma işlemi vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin bir hüküm niteliği taşımaz.
- Açılıştan sonra mirasta hak sahibi olanlara vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı örneği gideri terekeye ait olmak üzere tebliğ edilir; yeri bilinmeyenlere ilân yoluyla tebliğ yapılır (TMK m. 597). Açılma tarihi, iptal davasında (iyiniyetli davalılara karşı on, diğerlerine karşı yirmi yıl; TMK m. 559) ve tenkis davasında (on yıl; TMK m. 571) hak düşürücü üst sürenin başlangıcıdır; bir yıllık süreler ise ilgilinin tasarrufu, sebebi ve hak sahibi olduğunu (tenkiste saklı payının zedelendiğini) öğrendiği tarihten işler.
- Başvuru maktu harca tabidir; tebliğ ve ilân için gider avansı yatırılması istenebilir. Bu talepte dava şartı arabuluculuk aranmaz (6325 sayılı Kanun m. 18/B kapsamında değildir).
- Dilekçeye ölüm belgesi veya vukuatlı nüfus kayıt örneği, vasiyetnamenin aslı (zarfıyla birlikte), bilinen mirasçıların ve lehtarların ad ve adres listesi ile varsa mirasçılık belgesi (veraset ilamı) eklenmelidir. Vasiyetnamenin açılması mirasçılık belgesinin yerini tutmaz; atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi TMK m. 598/2 uyarınca ayrıca istenir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE
TALEP EDEN : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
MİRASBIRAKAN : [MURİS AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
Ölüm Tarihi: [ÖLÜM TARİHİ]
Son Yerleşim Yeri: [SON YERLEŞİM YERİ]
İLGİLİLER : 1. [İLGİLİ 1 AD SOYAD] ([YAKINLIK DERECESİ]) - [ADRES]
2. [İLGİLİ 2 AD SOYAD] ([YAKINLIK DERECESİ]) - [ADRES]
KONU : Mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetnamenin teslimi, ilgililer çağrılarak açılıp okunması ve mirasta hak sahiplerine tebliği talebidir (TMK m. 595-597).
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD], [ÖLÜM TARİHİ] tarihinde vefat etmiş olup son yerleşim yeri [SON YERLEŞİM YERİ]'dir. Ölüm olayı nüfus kayıtlarına işlenmiş, ölüm belgesi ekte sunulmuştur. Müvekkil, mirasbırakanın [YAKINLIK DERECESİ]'dir.
2. Mirasbırakanın ölümünden sonra [ELE GEÇİŞ ŞEKLİ] suretiyle mirasbırakana ait [VASİYETNAME TÜRÜ] vasiyetname ele geçmiştir. Vasiyetname [VASİYETNAME TARİHİ] tarihli olup [BULUNDUĞU YER] bulunmuştur. Müvekkil vasiyetnamenin içeriğini değerlendirmemiş; aslını zarfıyla birlikte, bulunduğu hâliyle Mahkemenize teslim etmiştir.
3. TMK m. 595 uyarınca mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetnamenin, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmesi zorunludur. Müvekkil ölümü ve vasiyetnameyi [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenmiş olup teslim yükümlülüğünü gecikmeksizin yerine getirmektedir.
4. TMK m. 596 uyarınca vasiyetname, tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur; bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer açılış sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır. Bilinen yasal mirasçılar [BİLİNEN MİRASÇILAR], vasiyetnameyle lehine kazandırma yapıldığı bilinen kişiler ise [BİLİNEN LEHTARLAR] olup adres bilgileri dilekçenin başında gösterilmiştir.
5. Açılıştan sonra mirasta hak sahibi olanların her birine, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği gideri terekeye ait olmak üzere hâkim tarafından tebliğ edilir; nerede olduğu bilinmeyenlere ilân yoluyla tebliğ yapılır (TMK m. 597). Tebliğ işlemlerinin bu esaslara göre yapılmasını talep ediyoruz.
6. Terekedeki malların ([TEREKE MALLARI]) korunmasına ihtiyaç bulunduğundan, TMK m. 595/3 uyarınca vasiyetnamenin derhâl incelenmesini ve gerekli koruma önlemlerinin alınmasını, uygun görülürse terekenin yasal mirasçılara geçici olarak teslimine veya resmen yönetilmesine karar verilmesini de talep ederiz. Bu talep vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin bir değerlendirme içermemekte; ilgililerin iptal ve tenkis davası açma hakları saklı kalmaktadır.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 576, 595, 596, 597, 598; HMK m. 382, 383, 384 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Vasiyetname aslı, ölüm belgesi, vukuatlı nüfus kayıt örneği, mirasçılık belgesi, ilgililerin ad ve adres listesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Teslim edilen vasiyetnamenin, bilinen mirasçılar ve ilgililer çağrılarak açılıp okunmasına ve açılış tutanağı düzenlenmesine,
2. Vasiyetnamenin mirasta hak sahibi olanlara TMK m. 597 uyarınca (adresi belirsiz olanlara ilân yoluyla) tebliğine,
3. Gerekli görülmesi hâlinde tereke mallarının korunmasına yönelik önlemlerin alınmasına,
4. Giderlerin terekeye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Talep Eden Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Vasiyetname aslı (zarfıyla birlikte)
2. Ölüm belgesi ve vukuatlı nüfus kayıt örneği
3. Mirasçılık belgesi (varsa)
4. İlgililerin ad ve adres listesi
5. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/3468, K. 2026/1404Vasiyetnamenin iptali – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/3468 E., 2026/1404 K.
- YargıtayE. 2025/5879, K. 2026/216Vasiyetnamenin açılması talebi ve vasiyetnamenin mirasçılara tebliği zorunluluğu – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/5879 E., 2026/216 K.
- YargıtayE. 2024/5025, K. 2025/551Vasiyetnamenin açılıp okunması (yabancı mahkeme kısıtlılık kararının tanınması) – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2024/5025 E., 2025/551 K.
- YargıtayE. 2017/1-1827, K. 2021/625Tenkis davasında terekenin tespiti: yalnızca vasiyetnamedeki malların tespitini istemek keşif delilinden vazgeçme sayılmaz, temlik dışı tereke de belirlenmelidir
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin Tenfizi Dava Dilekçesi (TMK m. 600 vd.)
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin İptali Dava Dilekçesi (TMK m. 557-559)
- Asliye Hukuk MahkemesiBelirli Mal Vasiyeti (Vasiyet Alacağı) Dava Dilekçesi (TMK m. 600)
- Asliye Hukuk MahkemesiTenkis Dava Dilekçesi (Saklı Payın İhlali)