Kararın özeti
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bu kararda uyuşmazlığı incelemiştir. Kararın konusu: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 560 ncı maddesi ve devamı maddeleri uyarınca vasiyetnamenin iptali. Kararın önemli bölümü aşağıda birebir aktarılmıştır.
Otomatik özet. Bu özet karar metninden otomatik olarak çıkarılmıştır ve editoryal inceleme beklemektedir; bağlayıcı olan kararın tam metnidir.
Kararın önemli bölümü
Kırşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/253 Esas, 2016/241 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 10.10.2018 tarihli 2016/22410 Esas, 2018/9815 Karar sayılı ilâmında kararın esas yönünden bozulduğu, yetkisizlik durumunun bozmaya konu edilmediği, bu haliyle taraflarca ileri sürülmeyen ve Yargıtay incelemesi sırasında bozmaya konu edilmeyen yetkisizlik durumunun kesinleşmiş olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Tam karar metni
Tam metni gösterTam metni gizle4 bin karakter
5. Hukuk Dairesi 2022/14526 E. , 2023/1759 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Kırşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2016 Tarihli ve 2012/253 Esas, 2016/241 Karar Sayılı Kararı
Açılan davanın tenkis talebine ilişkin kısmının kabulüne karar verilmiş, hükmün davacılar ve davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 10.10.2018 tarihli ve 2016/22410 Esas, 2018/9815 Karar sayılı ilâmıyla kararın bozulmasına hükmedilmiştir.
Devam eden yargılama neticesinde dosya 2019/44 Esas numarasını almış ve mahkemece 18.01.2022 tarihli ve 2019/44 Esas, 2022/12 Karar sayılı kararıyla murisin ölmeden önceki son yerleşim yeri adresinin Pendik/İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.06.2022 Tarihli ve 2022/117 Esas, 2022/393 Karar Sayılı Kararı
Kırşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/253 Esas, 2016/241 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 10.10.2018 tarihli 2016/22410 Esas, 2018/9815 Karar sayılı ilâmında kararın esas yönünden bozulduğu, yetkisizlik durumunun bozmaya konu edilmediği, bu haliyle taraflarca ileri sürülmeyen ve Yargıtay incelemesi sırasında bozmaya konu edilmeyen yetkisizlik durumunun kesinleşmiş olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 560 ncı maddesi ve devamı maddeleri uyarınca vasiyetnamenin iptali, mümkün olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un “Mirastan doğan davalarda yetki” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir: "Aşağıdaki davalarda, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir: a) Terekenin paylaşılmasına, yapılan paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar."
3. 4721 sayılı Kanun'un "Tenkis Davası " başlıklı 560 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler."
C. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde mirastan doğan davalarda yetki; ölen kişinin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkili mahkeme olarak düzenlenmiştir.
2. Akpınar İlçe Emniyet Amirliği tarafından yapılan 30.12.2021 tarihli araştırmaya ve dosya içerisindeki tanıkların ifadesine göre müteveffanın ölmeden önceki yerleşim yeri adresinin "Pendik/İstanbul"olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 27.02.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/12836, K. 2026/35284721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 560 ncı maddesi ve devamı maddeleri uyarınca vasiyetnamenin iptali istemi – Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/12836 E., 2026/3528 K.
- YargıtayE. 2023/6303, K. 2023/103464721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 596 ncı maddesi uyarınca vasiyetnamenin açılması istemi – Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2023/6303 E., 2023/10346 K.
- YargıtayE. 2017/1-1827, K. 2021/625Tenkis davasında terekenin tespiti: yalnızca vasiyetnamedeki malların tespitini istemek keşif delilinden vazgeçme sayılmaz, temlik dışı tereke de belirlenmelidir
- YargıtayE. 2025/10674, K. 2026/10624721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 589 uncu maddesi ve devamı maddeleri uyarınca terekenin tespiti ile tenkis istemi – Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/10674 E., 2026/1062 K.
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin İptali Dava Dilekçesi (TMK m. 557-559)
- Asliye Hukuk MahkemesiTenkis Dava Dilekçesi (Saklı Payın İhlali)
- Asliye Hukuk MahkemesiMirasçılıktan Çıkarmaya İtiraz Dava Dilekçesi (TMK m. 510-513)
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin Tenfizi Dava Dilekçesi (TMK m. 600 vd.)
Emsal kararlar kamuya açık kaynaklardan alınmıştır. Kararların güncelliği ve somut olaya uygulanabilirliği bir hukukçu tarafından değerlendirilmelidir.