Hangi durumlarda kullanılır?
- Çocuğun yaşının ilerlemesiyle eğitim, sağlık, kurs ve beslenme giderlerinin artması
- Çocuk okula başlamış, okul değiştirmiş veya özel eğitim gideri doğmuş olması
- Nafaka yükümlüsünün gelirinin veya malvarlığının nafakanın belirlendiği tarihe göre artmış olması
- Genel fiyat artışları nedeniyle mevcut nafakanın çocuğun ihtiyaçlarını karşılayamaması
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Dayanak ve ispat: Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m. 331). Davacı, önceki karar tarihinden bu yana değişikliği (çocuğun yaşı ve ihtiyaçlarının artması, davalının gelirinin artması, paranın değer kaybı) belgelerle ispatlamalıdır; ölçüt, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleridir (m. 330/1). Önceki kararda yıllık artış (ör. ÜFE oranında) öngörülmüşse o hükmün nasıl işlediği kontrol edilmeli, dava bu otomatik artışın da yetersiz kaldığı hâllere dayandırılmalıdır.
- Görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 sayılı Kanun m. 4; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi, m. 2/2). Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177); bu nedenle dava çocuğun velisiyle birlikte yaşadığı yer mahkemesinde açılmalıdır. Aile hukuku uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.
- Artırım için hak düşürücü bir dava açma süresi yoktur; ancak artırım kural olarak dava tarihinden itibaren hüküm doğuracağından dava, koşullar değiştiğinde geciktirilmeden açılmalıdır.
- Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar sürer; ergin olduğu hâlde eğitimi devam eden çocuğa eğitim sona erinceye kadar bakılması gerekir (TMK m. 328). Çocuk ergin olmuşsa nafaka alacaklısı artık çocuğun kendisidir ve dava onun tarafından açılmalıdır. Ayırt etme gücüne sahip küçük de nafaka davası açabilir (m. 329).
- Nafaka davaları basit yargılama usulüne tabidir (HMK m. 316/1-ç): tüm deliller dilekçeyle birlikte bildirilmeli ve belgeler eklenmeli (m. 318), cevap süresi iki haftadır (m. 317). Çocuğun okul, kurs, sağlık ve diğer gider belgeleri ile tarafların SGK, banka, tapu ve araç kayıtları sunulmalı; mahkemeden ekonomik ve sosyal durum araştırması ve gerekirse sosyal inceleme raporu istenmelidir (4787 sayılı Kanun m. 5).
- Karar ve ilam harcı, artırılması istenen tutarın bir yıllık toplamı üzerinden nispi olarak hesaplanır (492 sayılı Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife); başvurma harcı, peşin harç ve gider avansı dava açılırken yatırılır. Hâkim istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabildiğinden (TMK m. 182, 330/3) yıllık artış ölçütü dilekçede ayrıca talep edilmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] AİLE MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO]), müşterek çocuk [ÇOCUK AD SOYAD]'ın velisi sıfatıyla
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [DAVALI T.C. KİMLİK NO])
[DAVALI ADRESİ]
KONU : Müşterek çocuk [ÇOCUK AD SOYAD] için [BOŞANMA MAHKEMESİ] kararıyla hükmedilen aylık [MEVCUT NAFAKA] TL iştirak nafakasının, durumun değişmesi nedeniyle dava tarihinden itibaren aylık [TALEP EDİLEN NAFAKA] TL'ye artırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar, [BOŞANMA MAHKEMESİ]'nin [BOŞANMA DOSYA NO] sayılı ve [KESİNLEŞME TARİHİ] tarihinde kesinleşen kararıyla boşanmış; [ÇOCUK DOĞUM TARİHİ] doğumlu müşterek çocuk [ÇOCUK AD SOYAD]'ın velayeti davacıya bırakılmıştır. Davalı, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak üzere aylık [MEVCUT NAFAKA] TL iştirak nafakası ödemeye mahkûm edilmiştir.
2. Nafakaya hükmedildiği tarihten bu yana koşullar esaslı biçimde değişmiştir. Çocuk o tarihte [ESKİ YAŞ] yaşında iken şimdi [ÇOCUK YAŞI] yaşındadır ve [ÇOCUĞUN OKULU VE SINIFI] öğrenim görmektedir. Çocuğun eğitim, kurs, sağlık, beslenme, giyim ve ulaşım giderleri artmış olup aylık gideri yaklaşık [ÇOCUĞUN AYLIK GİDERİ] TL'ye ulaşmıştır. Genel fiyat artışları nedeniyle mevcut nafaka çocuğun ihtiyaçlarını karşılayamaz hâle gelmiştir.
3. Davalının ödeme gücü de artmıştır: [DAVALININ GÜNCEL İŞİ VE GELİRİ]; ayrıca [DAVALININ MALVARLIĞI] malvarlığı bulunmaktadır. Davacının geliri ise [DAVACININ GELİRİ] olup çocuğun giderlerinin büyük bölümünü fiilen kendisi karşılamaktadır.
4. TMK m. 331 uyarınca durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler. Nafaka miktarı çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir (TMK m. 330/1); velayeti kendisine verilmeyen eş de çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m. 182). Bu ölçütler gözetildiğinde aylık [TALEP EDİLEN NAFAKA] TL nafaka hakkaniyete uygundur (TMK m. 4).
5. Hâkim, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabildiğinden (TMK m. 182, 330/3), artırılan nafakanın her yıl [ARTIŞ ÖLÇÜTÜ] oranında artırılmasını talep ediyoruz.
6. Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177). Davacı ve çocuk sayın mahkemenin yargı çevresinde oturmaktadır.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 4, 177, 182, 327, 328, 330, 331; 4787 sayılı Kanun m. 4; HMK m. 316 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Boşanma ilamı ve kesinleşme şerhi, nüfus kayıt örneği, çocuğun okul kaydı ve ücret belgeleri, kurs, sağlık ve diğer gider belgeleri, tarafların SGK, banka, tapu ve araç kayıtları, maaş bordroları, tanık beyanları, ekonomik ve sosyal durum araştırması, sosyal inceleme raporu ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Müşterek çocuk [ÇOCUK AD SOYAD] için hükmedilen aylık [MEVCUT NAFAKA] TL iştirak nafakasının, dava tarihinden itibaren aylık [TALEP EDİLEN NAFAKA] TL'ye ARTIRILMASINA,
b) Artırılan nafakanın her yıl [ARTIŞ ÖLÇÜTÜ] oranında artırılmasına,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi
2. Nüfus kayıt örneği
3. Çocuğun okul, kurs ve sağlık gideri belgeleri
4. Tarafların gelir ve malvarlığı belgeleri
5. Tanık isim ve adres listesi
6. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2026/1423, K. 2026/7461Karşılıklı boşanma - ziynet alacağı (iştirak nafakası) – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2026/1423 E., 2026/7461 K.
- YargıtayE. 2023/2732, K. 2023/2573Nafaka artırım davası – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/2732 E., 2023/2573 K.
- YargıtayE. 2023/4467, K. 2023/3064Nafakanın artırılması – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/4467 E., 2023/3064 K.
- YargıtayE. 2025/9640, K. 2025/10795Nafakanın artırılması – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/9640 E., 2025/10795 K.
Örnek Dilekçeler
- Aile MahkemesiNafaka Artırım Dava Dilekçesi (İştirak ve Yoksulluk Nafakası)
- Aile MahkemesiBoşanma Davasına Cevap ve Karşı Dava Dilekçesi
- Aile MahkemesiNafakanın Azaltılması Dava Dilekçesi (TMK m. 176/4, 331)
- Aile MahkemesiBoşanma Dava Dilekçesi (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması)