Mirasta denkleştirme, kabul görmemesi halinde terditli olarak saklı paya tecavüz eden işlemlerin tenkisi isteminde yetkili mahkeme – Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2026/9270 E., 2026/12295 K.

5. Hukuk Dairesi 2026/9270 E. , 2026/12295 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/690 Esas, 2024/648 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesince 09.08.2024 Tarihli ve 2024/366 Esas, 2024/243 Karar Sayılı Kararı

Dosya kapsamı itibariyle dava konusu taşınmazın İstanbul ili ... ilçesi ... Mah. 3214 parselde 2 numaralı daire olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.10.2024 Tarihli ve 2024/690 Esas, 2024/648 Karar Sayılı Kararı

Mirasta denkleştirme davalarında ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğu ve vefat eden kişinin, son yerleşim yerinin Ankara olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 669 uncu maddesi uyarınca mirasta denkleştirme yapılması kabul görmemesi halinde terditli olarak, davacının mahfuz hissesine tecavüz teşkil eden dava konusu işlemlerin tenkisi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Mirastan doğan davalarda yetki” başlıklı 11 inci maddesi şöyledir: “(1) Aşağıdaki davalarda, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir: a) Terekenin paylaşılmasına, yapılan paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar. b) Terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak tüm davalar. (2) Terekede bulunan bir mal hakkında açılmak istenen istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti zamanında mal nerede bulunuyorsa, orada da açılabilir. (3) Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

3. 4721 sayılı Kanun’un " Mirasta Denkleştirme - Mirasçılar Arasında" başlıklı 669 uncu maddesi şöyledir: "Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdürler. "Mirasbırakanın çeyiz veya kuruluş sermayesi vermek ya da bir malvarlığını devretmek veya borçtan kurtarmak ve benzerleri gibi karşılık almaksızın altsoyuna yapmış olduğu kazandırmalar, aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmiş olmadıkça, denkleştirmeye tâbidir."

4.4721 sayılı Kanun'un "Tenkis Davası " başlıklı 560 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler."

C. Değerlendirme

Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre müteveffanın ölmeden önceki son yerleşim yeri adresinin ... / Ankara olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07.09.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.