Haksız fiilde uzamış ceza zamanaşımı – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/5383 E., 2025/12144 K.

4. Hukuk Dairesi 2024/5383 E. , 2025/12144 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2024/234 E., 2024/234 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI: 2024/İHK-10862

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI: 2024/40076

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın, davacı yayaya çarpmasıyla oluşan 30.10.2014 tarihli trafik kazası sonucunda davacının yaralanarak malul kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00 TL tazminatın avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, kendilerine gerekli belgeler ile başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, beşte bir oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen kaza tarihinin 31.10.2014 olduğu, başvuru tarihinin 18.08.2023 olduğu, 8 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 30.10.2014 tarihli kaza sonucu davacının yaralandığını, maluliyetini ise 18.10.2022 tarihinde öğrendiğini, bu tarihten itibaren iki yıl dolmadan sigorta şirketine başvuru yapıldığını, taleplerin zamanaşımına uğramaması nedeni ile ret kararının hatalı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanarak malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, davaya konu kazanın 30.10.2014 tarihinde gerçekleştiği, davacının Sigorta Tahkim Komisyonuna zamanaşımı süresi dolduktan sonra 10.08.2023 tarihinde başvuru yaptığının anlaşılması ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 10.09.2025 tarihinde Üye ...'nin karşı oyu ve oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Dava konusu trafik kazasının meydana geldiği 30.10.2014 tarihi ile davacının zararı öğrendiği 18.10.2022 tarihi arasındaki süreç, zamanaşımı süresinin başlangıcı ve işleyişi açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Mahkemenin davayı zamanaşımı nedeniyle reddetme kararına katılmam mümkün değildir.

Zararın Öğrenilme Tarihi Zamanaşımının Başlangıcıdır. Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi (eski Borçlar Kanunu m. 60), haksız fiilden doğan zararlarda zamanaşımı süresini, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl olarak belirler. Bu maddeye göre, zamanaşımı süresinin işlemeye başlaması için sadece fiilin meydana gelmesi yeterli değildir; davacının zararın varlığını ve miktarını öğrenmesi de gerekir.

Somut olayda, davacı ... tahkim komisyonuna 10.08.2023 tarihinde başvurmuştur. Davacı, zararının kapsamını ve miktarını 18.10.2022 tarihli malüliyet raporuyla öğrenmiştir. Bu durum, zamanaşımı süresinin başlangıcı olarak 18.10.2022 tarihinin esas alınması gerektiğini açıkça göstermektedir. Zira davacı, bu tarihten önce zararının niteliği ve kapsamı hakkında kesin bir bilgiye sahip değildir.

Eğer bir trafik kazası aynı zamanda suç teşkil eden bir fiil ise, Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi gereğince daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Trafik kazaları genellikle taksirle yaralama veya taksirle ölüme sebebiyet verme gibi suçları içerir. Ceza hukuku mevzuatına göre, bu tür suçlarda zamanaşımı süreleri Borçlar Kanunu'ndaki süreden daha uzun olabilir.

Dosyadaki verilere göre, kaza tarihi 30.10.2014'tür. Bu tarih itibarıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesinin 2. fıkrasında yer alan 8 yıllık zamanaşımı süresi henüz dolmamıştır.

Davacının sigorta tahkim komisyonuna başvuru tarihi olan 18.08.2023, zararının öğrenilme tarihi olan 18.10.2022'den sonraki bir tarihtir. Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesindeki iki yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı gibi, uzamış ceza zamanaşımı olan 8 yıllık süre de dolmamıştır. Ayrıca olay tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresi içerisinde başvuruda bulunulmuştur.

Bu nedenlerle, mahkemenin davayı zamanaşımı nedeniyle reddetme kararı hukuka ve hakkaniyete aykırıdır. Davacının zararını öğrenme tarihi dikkate alındığında, zamanaşımı süresi henüz işlemeye başlamış ve tahkim komisyonuna başvuru tarihi itibarıyla dolmamıştır. Bu sebeple, yerel mahkemenin kararının bozularak davanın esastan incelenmesi gerektiği kanaatinde olduğunda çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.