Hangi durumlarda kullanılır?
- Komşu parseldeki inşaat, yıkım ve kazı çalışması, yangın veya su baskını nedeniyle bina, işyeri ya da eşyada hasar oluşmuşsa
- Davalının kusurlu eylemi (çarpma, tahrip, kontrolsüz çalışma) sonucu mala zarar verilmiş ve zarar kalemleri bilirkişiyle belirlenecekse
- Zararın bir kısmı sigorta tarafından karşılanmış, kalan kısım için zarar verene başvurulacaksa
- Mala kasten zarar verilmesi nedeniyle ceza soruşturmasının yanında hukuk davası da açılacaksa
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil ceza kanununda daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç (örneğin mala zarar verme, yangın çıkarma) oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m. 72). Sorumlunun ancak bilirkişi incelemesiyle belirlenebildiği hâllerde sürenin başlangıcının dar yorumlanamayacağı Anayasa Mahkemesince vurgulanmıştır; yine de süre geçirilmemelidir.
- Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; zarar her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgiliyse asliye ticaret mahkemesi görevli olur ve tazminat davalarında arabuluculuk dava şartıdır (TTK m. 4, 5, 5/A); adi davalarda arabuluculuk aranmaz. Yetkili mahkeme fiilin işlendiği yer, zararın doğduğu yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 16); davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (m. 6).
- Zarar gören, zararı ve zarar verenin kusurunu ispat eder; zararın miktarı tam ispatlanamazsa hâkim olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek hakkaniyete göre belirler (TBK m. 50). Zarar görenin kendi kusuru zararın doğmasına veya artmasına katkıda bulunmuşsa tazminattan indirim yapılır (m. 52) ve mahkeme bu kusuru araştırmak zorundadır. Hukuk hâkimi ceza mahkemesinin kusur tespitiyle bağlı değildir (m. 74), ancak ceza dosyası delil olarak kullanılabilir.
- Hasar onarılmadan önce delil tespiti (HMK m. 400 vd.) veya noter tespiti yaptırılmalı; fotoğraf, video, itfaiye-polis-zabıta tutanakları, kamera kayıtları ve tanık bilgileri toplanmalıdır. Onarım yapıldıktan sonra hasarın niteliği ve miktarı ispat edilemez hâle gelebilir. Onarım bedeli, değer kaybı ve kullanım kaybı ayrı kalemler olarak bilirkişiye sorulmalı, onarım faturaları saklanmalıdır.
- Zarar sigortacı tarafından ödenmişse sigortacı, ödediği tutarla sınırlı olarak zarar verene rücu edebilir (TTK m. 1472); sigorta tazminatıyla karşılanmayan kısım için davayı zarar gören açar. Poliçe ve ödeme belgeleri dosyaya sunulmalı, aynı zararın iki kez istenmesi önlenmelidir.
- Zarar bilirkişi incelemesine bağlıysa dava kısmi dava olarak açılır, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur ve talep HMK m. 109/4 uyarınca tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir ve artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır; 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası (HMK m. 107) 31.07.2026'dan itibaren kaldırılmış, önceden açılmış davalar m. 107'ye göre devam eder. Dava nispi harca tabidir. Haksız fiilde temerrüt fiil tarihinde başlar (TBK m. 117/2); faiz "yasal faiz" olarak istenmeli, oran sabit yazılmamalıdır (kanuni faiz oranı 7589 sayılı Kanunla değişken orana bağlanmıştır).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
DAVALI : [DAVALI ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : Davalının kusurlu ve hukuka aykırı eylemiyle müvekkile ait malın zarar görmesi nedeniyle, TBK m. 49 uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik [TAZMİNAT TUTARI] TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsili talebidir.
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL (kısmi dava; fazlaya ilişkin haklar saklıdır)
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [OLAY YERİ ADRESİ] adresinde bulunan [ZARAR GÖREN MAL] malının maliki ve zilyedidir.
2. Davalı, [OLAY TARİHİ] tarihinde [FİİL TANIMI] suretiyle müvekkilin malına zarar vermiştir. Olay [TUTANAK TÜRÜ] ile kayıt altına alınmış, hasarın niteliği ve boyutu [DELİL TESPİTİ DOSYA NO] sayılı delil tespiti dosyasında yapılan bilirkişi incelemesiyle belirlenmiştir.
3. Davalının eylemi hukuka aykırıdır; davalı gerekli özen ve önlemi almayarak [KUSUR DAYANAĞI] biçiminde kusurlu davranmıştır. Eylem ile zarar arasında uygun illiyet bağı vardır ve müvekkilin zararın doğmasına veya artmasına katkıda bulunan bir kusuru yoktur. TBK m. 49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
4. Müvekkilin zararı; delil tespiti raporuna göre [ONARIM BEDELİ] TL tutarındaki onarım bedeli, onarıma rağmen kalan değer kaybı, onarım süresince malın kullanılamaması nedeniyle yoksun kalınan [KULLANIM KAYBI] TL tutarındaki kullanım kaybı ile tespit ve ekspertiz giderlerinden oluşmaktadır. TBK m. 50 uyarınca zararın miktarı tam olarak ispat edilemezse hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek hakkaniyete göre belirler.
5. Müvekkil, davalıya [NOTER ADI] Noterliğinin [İHTAR TARİHİ] tarih ve [YEVMİYE NO] yevmiye numaralı ihtarnamesiyle zararın giderilmesi için başvurmuş, davalı ödeme yapmamıştır. Haksız fiilde temerrüt, fiilin işlendiği tarihte başladığından (TBK m. 117/2) faiz olay tarihinden itibaren talep edilmektedir.
6. Zararın kesin tutarı yargılamada alınacak bilirkişi raporuyla belirlenecek olup dava kısmi dava olarak açılmıştır; fazlaya ilişkin haklarımız saklı olup talep HMK m. 109/4 uyarınca artırılacaktır. Dava, TBK m. 72'de öngörülen süre içinde açılmıştır.
HUKUKİ NEDENLER : 6098 sayılı TBK m. 49, 50, 51, 52, 72, 117; 6100 sayılı HMK m. 6, 16, 109, 400 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Delil tespiti dosyası ve bilirkişi raporu, itfaiye, polis veya zabıta tutanakları, fotoğraf ve video kayıtları, kamera görüntüleri, onarım faturaları ve ekspertiz raporu, noter ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Fazlaya ilişkin haklarımız ile HMK m. 109/4 uyarınca talebimizi tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırma hakkımız saklı kalmak kaydıyla, mala verilen zararın karşılığı olarak şimdilik [TAZMİNAT TUTARI] TL maddi tazminatın, [OLAY TARİHİ] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
2. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Delil tespiti dosyası ve bilirkişi raporu
2. Olay tutanakları, fotoğraf ve video kayıtları
3. Onarım faturaları ve ekspertiz raporu
4. [NOTER ADI] Noterliği ihtarnamesi ve tebliğ şerhli örneği
5. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/5928, K. 2026/3494Haksız fiilde zarar kavramı ve müterafik kusur: elektrik hattından çıkan yangında zarar görenin kendi kusuru araştırılmadan tazminata hükmedilemez
- Anayasa MahkemesiE. 2021/52229Haksız fiilde zamanaşımı, zarar verenin ancak bilirkişi raporuyla öğrenilebildiği hâlde olay tarihinden başlatılamaz (mahkemeye erişim hakkı ihlali)
- YargıtayE. 2025/6374, K. 2026/3944El konulan aracın uygun koşullarda muhafaza edilmemesi nedeniyle oluşan değer kaybı ile aracı kullanamama zararının tazmini istemi – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/6374 E., 2026/3944 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2023/439, K. 2025/1625Eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat isteği (ikame araç ve araç mahrumiyeti) – İzmir BAM 14. Hukuk Dairesi, 2023/439 E., 2025/1625 K.
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiDestekten Yoksun Kalma Tazminatı Dava Dilekçesi
- Asliye Hukuk MahkemesiMaddi ve Manevi Tazminat Dava Dilekçesi (Haksız Fiil, Bedensel Zarar)
- Tüketici MahkemesiTıbbi Hata (Hekim Sorumluluğu) Nedeniyle Tazminat Dava Dilekçesi
- Asliye Hukuk MahkemesiSözleşmeye Aykırılık Nedeniyle Tazminat Dava Dilekçesi