Sınır dışı etme işleminin iptali istemiyle açılan davada görevli ve yetkili mahkeme – Danıştay 10. Daire, 2025/5145 E., 2025/4840 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2025/5145 E. , 2025/4840 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2025/5145

Karar No : 2025/4840

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Valiliği / ...

DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, sınır dışı edilmesine ilişkin Samsun Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun "Sınır dışı etme kararı" başlıklı 53. maddesinin 3. fıkrasındaki "...savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır." ibaresi ile "Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır." cümlesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ : Davanın görev yönünden reddedilerek, dosyanın Samsun İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü: 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde, "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak: a) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." hükmü yer almaktadır. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin, bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" bağımsız mahkemeler olduğu hükme bağlandıktan sonra, aynı Kanun'un 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı belirtilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği; 32. maddesinin 1. fıkrasında da, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükmü bulunmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, sınır dışı edilmesine ilişkin Samsun Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı olduğu belirtilen, 17/03/2016 tarih ve 29656 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 53. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan "kolluğun yabancı ile ilgili derlediği belgeleri tutanakla il müdürlüğüne ilettiği andan itibaren başlar" ibaresinin ve İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe konulduğu belirtilen 2019/5 sayılı Uygulama Talimatı'nın (dilekçe ekinde işlemin örneği sunulmamıştır) "Yabancıların Yakalandıkları İlde Geri Gönderme Merkezi Bulunmuyorsa" başlıklı 4. maddesinin (b) bendindeki ''evrakların kolluk biriminden eksiksiz olarak ve fiziki ortamda teslim alındığı andan itibaren başlar'' ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/08/2025 tarih ve E:2025/3989, K:2025/3506 sayılı kararıyla, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddine karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından verilen yenileme dilekçesi ile bu kez sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu hâliyle bakılan davanın, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında yer almaması nedeniyle Danıştayda ilk derece olarak incelenmesi olanağı bulunmamakta olup, uyuşmazlığın genel görevli mahkeme olan idare mahkemelerinde ve 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca yetkili ... İdare Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE, 2. Dava dosyasının görevli ve yetkili ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.