İskenderun'da özel endüstri bölgesi ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemi – Danıştay 10. Daire, 2022/171 E., 2025/5662 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/171 E. , 2025/5662 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2022/171

Karar No : 2025/5662

DAVACI : ... Çevre Koruma Derneği

VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1-... 2- ... Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ : Av....

MÜDAHİL (DAVALILAR YANINDA ) : ... Demir ve Çelik A.Ş.

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : 29/10/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hatay ili, İskenderun ilçesinde bulunan ve sınırları karara ekli haritada gösterilen alanın, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 4/Ç maddesi gereğince İskenderun Demir ve Çelik Anonim Şirketi Hatay Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesine ilişkin 28/10/2021 tarih ve 4712 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın; yerleşim alanı ile ormanlık alanlar yönünden iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, İskenderun Demir Çelik fabrikasında bulunan fabrika konut alanlarından fabrika çalışanlarının önemli bir kısmının yararlandığı, bu alanların tasfiyesi halinde çalışanların konut ihtiyaçlarına bireysel olarak ve piyasa koşullarında çözüm bulmak zorunda kalacağı, bölgede yol, yeşil alan, sosyal alanlar, okul, ibadethane, orman alanları bulunduğu, dava konusu kararla önemli bir yerleşkenin yok edileceği, endüstrileştirilmeye çalışıldığı, hava kirliliğinin artacağı, orman arazilerini endüstri bölgesi için sanayileştirilmesinin kamu yararına aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, usule ilişkin olarak davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı ve davanın süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak ise, İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. tarafından hazırlanan fizibilite raporu ve ekleri incelenerek kanundaki şartların sağlandığının tespit edildiği, Yönetmelik gereğince yer seçimi etüdünün yapıldığı, ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alındığı ve sonucunda dava konusu alanın özel endüstri bölgesi olarak ilan edildiği, bölgede yer alan yol, yeşil alan, otopark, donatı alanları ile orman alanlarının ortadan kaldırılmasının söz konusu olmadığı, İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin cari açığın azaltılmasına 2,1 milyar dolar katkı sağladığı, alanda yapılacak yeni yatırımların inşaat ve montaj sürecinde 800 kişi istihdam edileceği, yeni yatırımların devreye girmesiyle de cari açığın azaltılmasına 650 milyon dolar ek katkı sağlanacağı, hem ülke ekonomisine hem de bölge ekonomisine değer katacağı, projenin sosyal, ekonomik ve çevresel etkilerinin dikkate alındığı, dava konusu kararın usule ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ :.Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ : Dava, 29/10/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hatay İli, İskenderun İlçesinde bulunan ve sınırları karara ekli haritada gösterilen alanın, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 4/Ç maddesi gereğince İskenderun Demir ve Çelik Anonim Şirketi Hatay Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesine ilişkin 28/10/2021 tarih ve 4712 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle açılmıştır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle yürürlükte olan 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun "Özel Endüstri Bölgeleri" başlıklı 4/Ç maddesinde, "Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan, arazi alanı yüz elli bin metrekareden büyük, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş ve yeni yapılacak yatırım yeri için en az elli bin metrekare tevsi imkânı sağlayan alanlar veya üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmayan, iki yüz bin metrekareden büyük alanlar gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilir.

Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda; a) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere 213 sayılı Kanun uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az dört yüz milyon Türk lirası tutarında yeni yatırım taahhüdünde bulunulması, b) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması, c) Yeni yatırıma ilişkin “ÇED Olumlu” kararı veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmış olması, şartları aranır.

Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım olarak değerlendirilerek taahhüt kapsamına alınır.

Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz. Bu husus tapu kütüğüne şerh edilir.

Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlarda başvuru sahibinin mülkiyetinde olanlar dışında özel mülkiyete konu araziler bulunması hâlinde, bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescili yapılır. Yatırımcı lehine, bu Kanunun 3 üncü ve 4 üncü madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Maliye Bakanlığınca irtifak hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir. Özel endüstri bölgesi ilanından önce yatırımcı lehine irtifak hakkı tesis edilmiş olan Hazineye ait veya Devletin hüküm veya tasarrufu altında bulunan taşınmazlar üzerindeki irtifak hakları korunarak, endüstri bölgelerine sağlanan teşvikler çerçevesinde irtifak hakkı bedelleri yatırımcı lehine revize edilir.

Bölgenin yönetimi ve işletilmesi ile bunlara ilişkin giderlerden başvuru sahibi gerçek ya da tüzel kişiler sorumlu olur.

Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alan sınırları içerisinde kalan, başvuru sahibinin mülkiyetindeki araziler parseller hâlinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle satılabilir veya kiraya verilebilir.

İrtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni verilen araziler, Maliye Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve her türlü sorumluluk kendisine ait olmak üzere başvuru sahibi tarafından diğer yatırımcılara devredilebilir veya kiralanabilir.

Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.

Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhid, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan yerlerde ise gerekli görülmesi hâlinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak kaydıyla Bakanlıkça imar plânları yeniden hazırlattırılıp onaylanabilir.

Özel endüstri bölgesi ilan edilen alanlarda yer alan ve daha önce izin, onay ve ruhsatları alınmış yatırımların tüm izin, onay ve ruhsatları geçerliliğini korur. Başvuru sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından hazırlattırılan alt yapı ve üst yapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tabidir. ÇED dâhil yeni alınacak izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlar tarafından en geç üç ay içerisinde sonuçlandırılır. Özel endüstri bölgeleri içerisinde yer alacak yatırımcılar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

Verilen beş yıllık taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin gerekçeleri Kurulca değerlendirilir ve gerekirse bu süre bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl uzatılabilir. Verilen ek süre içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi hâlinde Kurulun uygun görüşü ve Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesinin kaldırılmasına karar verilebilir.

Özel endüstri bölgelerinde uygulanacak teşvikler, diğer endüstri bölgelerinde uygulanan teşviklere ilişkin usul ve esaslara tabidir. Bu bölgelere ilişkin olarak Cumhurbaşkanınca ek teşvikler belirlenebilir.", 5. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir." hükmü yer almıştır.

Anılan Yasanın verdiği yetkiye istinaden hazırlanarak yürürlüğe konulan 06/08/2019 tarih ve 30854 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği'nin "Başvuru ve başvuru şartları" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilebilir. (2) Özel endüstri bölgesi talebinde bulunan başvuru sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur. (3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine bildirilir. (4) Özel endüstri bölgesi başvurularında; a) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunması durumunda, arazi alanının yüzellibin metrekareden büyük olması, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş olması ve yeni yapılacak yatırım yeri için öneri alanın içinde veya bitişiğinde en az ellibin metrekare tevsi imkânının bulunması, b) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmaması durumunda arazi alanının ikiyüzbin metrekareden büyük olması, c) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 570.000.000 TL (beşyüzyetmişmilyon Türk Lirası) tutarında yeni yatırım taahhüdünün bulunması, ç) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması, şartları aranır. (5) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tanımlanan şirketler topluluğu adına yapılan başvurularda, dördüncü fıkrada yer alan şartların hakim ve bağlı şirketler tarafından müştereken karşılanması mümkündür. (6) Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım taahhüdü kapsamına alınır. Bu kapsamda taahhüt edilen yatırımlara ait tesislerin yapı ruhsatlarının ilan tarihinden önce alınmış olması zorunludur. (7) Yeni yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre; başvuru sahibinin mülkiyetinde olan ve/veya irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olduğu alanlarda Bölgenin ilan tarihinde, diğer alanlarda ise başvuru sahibi lehine irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesinin ardından başlar. (8) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara ilişkin başvuru dosyasında fizibilite raporuna ilave olarak ilgili kurumca tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin bulunması zorunludur. (9) Yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve inşası halen devam eden tesisler için ise ilgili kurumca tasdikli imar planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının başvuru dosyasında yer alması zorunludur." kuralı, "Yer seçimi ve ilan" başlıklı 33. maddesinde de,"(1) Bakanlıkça uygun bulunan başvurular için; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır. (2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı kararı ile özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilir. (3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından önce özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanların yönetim ve işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Kanuna göre bir anonim şirket kurması zorunludur. (4) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz." kuralı, 34. maddesinin 1. fıkrasında ise; "özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanlarda başvuru sahibinin mülkiyetinde olanlar dışında özel mülkiyete konu araziler bulunması halinde bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescil yapılır." kuralı, 36. maddesinde, "(1)Özel endüstri bölgesine ait halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından onaylanır. (2) Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan yerlerde ise gerekli görülmesi halinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak kaydıyla imar plânları, başvuru sahibi tarafından yeniden hazırlanarak Bakanlıkça onaylanabilir.", 37. maddesinde, "(1) Özel endüstri bölgesi ilan edilen alanlarda yer alan ve daha önce izin, onay ve ruhsatları alınmış yatırımların tüm izin, onay ve ruhsatları geçerliliğini korur. Başvuru sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından hazırlattırılan altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Özel endüstri bölgeleri içerisinde gerçekleştirilecek yatırımlar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır." kuralına yer verilmiştir. 4737 sayılı Yasanın 4/Ç maddesi ve Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği'nin 33. maddesi hükmüne göre bir alanın özel endüstri bölgesi olarak ilan edilebilmesi için bu alanda gerçekleştirilecek yeni yatırımın gerçekleştirilme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl güncellenen tutarda bir yatırım taahhüdünde bulunulması, önerilen alanın %51nin mülkiyetine ve/veya irtifak hakkı veya kullanım iznine sahip olunması ve yeni yatırıma ilişkin "ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Başvuru sırasında üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara ilişkin bir fizibilite raporu, ilave olarak ilgili kurumca tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin bulunması, yine yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve inşası devam eden tesisler için de ilgili kurumca tasdikli imar planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının bulunması zorunluluğu bulunmakta, sonuçta uygun bulunan başvurular için bir yer seçim etüdü yapılarak, özet değerlendirme raporu hazırlanmakta, bunun için de kurum ve kuruluşların görüşlerine başvurularak, gerekli bilgi ve belgeler edinilmektedir. 4737 sayılı Kanunun 4/Ç maddesinde aranılan şartların sağlanıp sağlanmadığının denetimi için, “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı bulunan projelerde kapasite artışı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, planlanan projenin etkilerinin, mevcut karara esas çevresel etkiler ile birlikte kümülatif olarak değerlendirilerek, özel endüstri bölgesi ilanı için uygun bulunan başvurularda; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılıp, özet değerlendirme raporunun hazırlanması öngörüldüğünden, hazırlanan yer seçimi etüd raporunda; İSDEMİR'in kapasite artırımı ve yeni kalite geliştirmeleri kapsamında yapacağı "Yeni Kangal Haddehanesi, Asitleme Tesisi ve Sıcak Haddehane Geliştirme Yatırımları" için talep edilen alanın %70'inin mülkiyeti ile kullanma izninin İSDEMİR'e ait olduğu, mevcut üretim tesisisinin 6,2 milyon m² üzerinde kurulu olduğu ve buna ilave olarak gelecekte fabrika genişleme alanı olarak yaklaşık 9 milyon m² tevsii imkanının bulunduğu, toplam yaklaşık 15.150.318 m² alanın özel endüstri bölgesi ilan edilmesi istemi nedeniyle kurumların görüşlerine başvurulduğu, Valilik görüşünde; "... Mahallesi, ... parsel no'lu orman vasıflı taşınmazın özel endüstri bölgesi alanı içerisinde kaldığı, bu taşınmaz üzerinde İskenderun II. OSB olarak OSB otoban bağlantı yolu, OSB liman geri hizmet alanı, OSB ihtiyaçlarını karşılamak üzere teknik altyapı ve su deposu alanı olarak planlama yapıldığı, bu alanların özel endüstri bölgesi sınırları dışarısında tutulması ve İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.'nin kendi mülkiyet sınırları içerisinde kalacak şekilde çalışmalara devam edilmesi şartıyla Özel Endüstri Bölgesi kurulmasında sakınca bulunmadığı" açıklanmış,Tarım ve Orman Bakanlığınca; yer üstü su kaynaklarının kalitesini ve akış yönünü değiştirecek herhangi bir eylemde bulunulmayacağı ve alıcı ortama herhangi bir pasa hafriyat, çöp, vs. dökümü olmayacağı taahhüt edilerek, su kalitesinin bozulmaması için gerekli tedbirlerin alınması, taşkın riskinin dikkate alınması, acil durum müdahale planlarının hazırlanması şartı ile özel endüstri bölgesi ilan edilebileceği(...), Orman Genel Müdürlüğü tarafından mahallinde yaptırılan inceleme sonucunda; 6831 sayılı Orman Kanunu ve söz konusu Kanunun uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen 17/3 ve 18. maddelerinin uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde ormanlık alanlarda endüstri bölgeleri, organize sanayi bölgeleri gibi tesislere izin verilemediğinden talebin uygun görülmediği belirtilmiş daha sonra Genel Müdürlük görüşünün yeniden değerlendirilmesinin istenilmesi üzerine 28/11/2019 tarihli yazı ile; "yaklaşık 1.515 hektar büyüklüğündeki alanda 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri saklı kalmak ve yapılacak uygulama planlarının plan notları kısmına bu hükmün eklenmesi kaydıyla özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesinde sakınca bulunmadığı" açıklanmış, Orman İdaresinden kullanma izni alınan 1291 no'lu parselde; İskenderun Demir ve Çelik Lojman sahası, Stabilize Servis Yolu (Cumhuriyet Kapı-Eski İskenderun Kapısı arası), Enerji Nakil Hattı ve Trafo Binası, Mersin Çayı İsale Hattı, Demiryolu Ayırma İstasyonu bulunduğu belirtilmiş, İSDEMİR yerleşim sahası içinde ve fabrika genişleme sahasında İSDEMİR'in özelleştirilmesi sırasında ÖYK kararı ile Orman Bakanlığına tahsis edilmek üzere Hazineye devredilen yaklaşık 1,8 milyon m² lik ağaçlık alan kullanma izni alınmayan Hazine alanı olarak fizibilite raporunda açıklanmış, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun; "Devlet ormanları üzerinde kamu yararına yapılacak her türlü yapı ve tesisler için herhangi bir şekilde irtifak hakkı tesisi Maliye ve Tarım ve Orman Bakanlıklarının iznine bağlıdır." hükmü gereği Maliye Bakanlığınca süresinde bir görüş verilmediğinden görüşünün olumlu olduğu kabulüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu Özel Endüstri Bölgesi ilan edilen bölgenin de içerisinde yer alan Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile onaylanan Hatay İli, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında, 17/02/2022 tarihinde onaylanan değişiklik ile ... no'lu parseli kapsayan alanın, "Orman alanı" fonksiyonunun "Kentsel servis alanı" olarak değiştirilmesi nedeniyle yapılan itirazın reddi üzerine dava konusu yapıldığı, ... İdare Mahkemesinde açılan davanın süre yönünden reddine ilişkin olarak verilen kararın, istinaf yoluyla incelenmesi için yapılan başvurunun reddi üzerine temyiz incelemesinde Danıştay Altıncı Dairesince; "davacı tarafından askı süresi içerisinde itiraz edildiğinden İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesine göre dava açma süresinin belirlenmesi gerektiği, bu durumda askı tutanaklarında zımni ret süresinin 30 gün olduğu açıkça belirtilmediği için zımni ret süresinin ilgililerce bilindiği kabul edilen 60 gün olarak uygulandığında, son askı tarihi olan 31/03/2022 tarihini takip eden 60 günün sonu olan 30/05/2022 tarihinde itirazın zımnen reddedilmiş sayılacağı, zımni ret cevabını takip eden 60 gün içerisinde de dava açılması gerektiği, buna göre dava açma süresinin son gününün 29/07/2022 tarihi olduğu, ... tarihinde açılan davanın süresi içerisinde açıldığı", gerekçesiyle K:... sayılı kararı ile bozulması sonrasında ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, bozmaya uyulmayarak ısrar edilmesine karar verilmesi nedeniyle dosyanın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda bulunduğu görülmektedir.

Fizibilite raporunda, İSDEMİR Özel Endüstri Bölgesi yatırım alanlarının yer aldığı "İSDEMİR 2020 Master Plan Yerleşimi"nde; İSDEMİR mevcut yerleşkesi ve gelişme alanlarında uygulanan ve uygulanması planlanan, taahhüt edilen 3 tesis projesi( Kangal Haddehanesi, Sıcak Haddehane Geliştirme Yatırımı ve Asitleme Tesisi) ile gelecekte planlanan 5 Liman Projesi, 1., 2. ve 3. Etap Vizyon Yatırımları bilgisine yer verilmekte, Liman Projeleri; Liman 1. Etap Tevsi ve Dolgu Alanlarının genişletilmesi kapsamında ele alınan; mevcut CD-DE-EF Rıhtımlarının genişletilmesi, 7 no'lu Rıhtımın yapılması, AI Rıhtımının uzatılması, Liman 2. Etap Tevsi Alanları kapsamında ele alınan "Kuzey Dolgu Alanı" ve "Güney Liman Tevsi ve Dolgu Alanı" projeleri olarak ikinci beş yıllık sürede yapılacak projeler, üçüncü ve dördüncü beş yıllık sürede arazilerin kullanımına yönelik vizyon yatırımlarının; 1. Etap Vizyon Yatırımları(İnce slab döküm tesisi ve diğer yardımcı tesisler)'nın mevcut tesislerin bulunduğu alanda gerçekleştirilmesi, 2.Etap Vizyon Yatırımları(Demir ve çelik üretim yatırımları, ince slab döküm tesisi ve diğer yardımcı tesisler, liman yatırımları, soğuk haddehane)'nın mevcut tesislerin bulunduğu lojman sahasına yakın olan Güney Konteyner Limanı ve Kuzey Dolgu Alanı ve devamında, 3. Etap Vizyon Yatırımlarının ise lojman sahası ve ormanlık alanı kapsayan kısımda gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, İSDEMİR yatırımlarının devamlılığının sağlanmasına yönelik arazi büyümesinin sağlanması için özel endüstri bölgesi ilan edilmiş ise de, taahhüt edilen Kangal Haddehanesi, Sıcak Haddehane, Asitleme Tesisi yatırımının, ormanlık alan ya da lojman alanı olarak belirtilen kısımda yer almadığı, ileriye dönük dördüncü beş yıllık zaman dilimini kapsayan 3. Etap Vizyon Yatırımlarının, lojman bölgesinde yapılmasının planlandığı, bu bölgede yapılacak yatırımın ormanlık alan olarak belirtilen ... no'lu parseli de içine aldığı, ...parsel no'lu alana yönelik 1/100.000 ölçekli Planda yapılan fonksiyon değişikliğinin kesinleşmediği, Planda yapılan bu değişikliğin iptali istemiyle açılan davanın henüz devam ettiği dikkate alındığında, çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, alt ölçekli planlamanın yapılacağı dikkate alındığında, ... no'lu parseli de kapsar nitelikte özel endüstri bölgesinin sınırlarının belirlenip belirlenemeyeceğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Yeni yapılacak yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemlerinin başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanacağı kuralı gereği, 22/02/2022 tarihli Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü yazısında; özel endüstri bölgesi ilan edilmiş İSDEMİR'e ait imar durumunun tespit edilebilmesi amacıyla Hatay Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden 2018 yılından sonra Bakanlıkça onaylanan imar planı varsa bir örneğinin iletilmesinin istenilmesi üzerine 16/10/2018 tarihinde onaylanan "İSDEMİR Bir Kısım Alanın İlavesi ve Bir Kısım Alanın İptali" amaçlı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğine ait paftaların gönderildiği belirtilmiş olmakla, 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli Plan değişikliklerinin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Fizibilite raporunda ise, arazi kullanımında mevcut yatırım alanının, sanayi alanı olarak gösterildiği, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarda özel endüstri bölgesi olması talep edilen alanın; sanayi alanı, konut alanı, ticaret, sosyal donatı, park ve ibadet alanı, ağaçlandırılacak alan kullanımları olarak yer aldığı, sanayi alanı dışındaki farklı fonksiyonlardaki alanların mülkiyetinin İSDEMİR'e ait olduğu, mevcutta bu alanın sanayi tesisinin tamamlayıcı işlevleri olarak kullanıldığı, 1/25.000 ölçekli Planda ise, İSDEMİR işletmesinin bulunduğu alanın, yüksek teknoloji kullanan entegre sanayi geliştirme bölgesi ve ileri teknoloji merkezi şeklinde tanımlandığı ifade edilmiş olmakla, İskenderun Demir ve Çelik İşletmesinin mevcut yerleşkesine yönelik bir tanımlama olduğu, lojman sahası olarak belirtilen ... no'lu parselin de kapsamında olduğu alanın, İskenderun İlçesi ... Mahallesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesi sınırlarında yer aldığı, dolayısıyla fizibilite raporunda yapılan bu açıklamaların lojman sahası ve ... no'lu parselin bulunduğu alana yönelik tanımlamalar olmadığı, ancak lojman sahası olarak adlandırılan, mülkiyeti İSDEMİR'e ait olan alanın, özel endüstri bölgesi kapsamına alınmasında arazinin kullanımı yönünden bir engel bulunmamakta ise de, ... no'lu orman vasıflı parselin, 1/100.000 ölçekli Planda yapılan değişikliğe ilişkin yargı sürecinin de devam etmesi nedeniyle kapsama dahil edilerek, özel endüstri bölgesi ilan edilmesinde bu parsel yönünden hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın kısmen reddi, dava konusu Kararın, ... no'lu orman vasıflı parsele ilişkin kısmının iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 02/12/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'nin, davalı Cumhurbaşkanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı vekili Av. ...'un, davalılar yanında müdahil İsk