Hangi durumlarda kullanılır?
- Turizm, ticari, eğitim veya aile ziyareti amaçlı vize başvurusunun gerekçesi açıklanmadan reddi
- Maddi imkân, sağlık sigortası veya geliş amacı şartları sağlandığı hâlde başvurunun reddedilmesi
- Türkiye'de yaşayan eş, çocuk veya ebeveyni ziyaret etmek isteyen yabancının başvurusunun reddi
- Kamu düzeni gerekçesinin somut bir olguya dayandırılmaması
- Daha önce vize verilmiş ve usulüne uygun kullanılmış olmasına rağmen aynı koşullarda ret
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Vize başvurusunun reddine karşı Kanunda özel bir dava süresi yoktur; ret işleminin yazılı bildiriminden itibaren altmış gün içinde iptal davası açılır (2577 sayılı İYUK m. 7). Vize talebinin reddine ilişkin işlemler ilgiliye tebliğ edilir (YUKK m. 17); bildirim tarihi (e-posta, başvuru portalı, konsolosluk yazısı) belgelenmelidir. Konsolosluğa yapılan başvurular doksan gün içinde sonuçlandırılır (m. 11/4); süresinde sonuçlanmayan başvuruda İYUK m. 10 kapsamında zımni ret ve dava hakkı değerlendirilebilir.
- Vize Türkiye'ye giriş için mutlak hak sağlamaz (m. 11/3) ve idarenin takdir yetkisi geniştir; idare mahkemesi yalnızca ret işleminin m. 15'teki sebeplerden birine dayanıp dayanmadığını, sebebin somut olgularla desteklenip desteklenmediğini ve işlemin ölçülü olup olmadığını denetler. Yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin yerine geçerek vize veremez (Anayasa m. 125); iptal kararı sonrasında idare yeniden değerlendirme yapar. Bakan onayıyla vize verilebilmesi (m. 15/2) dilekçede hatırlatılabilir.
- Yetkili mahkeme, işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m. 32). Dış temsilcilik işlemleri Dışişleri Bakanlığı adına tesis edildiğinden ve vize başvuruları Göç İdaresi Başkanlığına iletilip orada sonuçlandırılabildiğinden (YUKK Uygulama Yönetmeliği m. 12/5) dilekçe Ankara idare mahkemelerine hitaben düzenlenmiştir; yetki kamu düzenindendir, dava açmadan önce kayıt biriminden ve güncel uygulamadan teyit edilmelidir. Birden fazla idare mahkemesi bulunan yerlerde davaların hangi mahkemede görüleceğini Hâkimler ve Savcılar Kurulu belirler (YUKK m. 101).
- Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; ret işleminde yürütmenin durdurulması talebi çoğu kez sonuç doğurmayacağından bu örnekte talep edilmemiştir. Belirli tarihe bağlı bir etkinlik (tedavi, duruşma, sınav, aile töreni) varsa yeni başvuru ve acil vize olanakları ayrıca değerlendirilmelidir. Mahkeme kararı kesin değildir; tebliğden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m. 45). Dava maktu harca tabidir.
- Yurt dışındaki kişi adına dava avukat aracılığıyla açılabilir; yurt dışında düzenlenen vekâletname Türk konsolosluğunda veya yabancı noterde düzenlenerek apostille ya da konsolosluk onayıyla sunulmalıdır. Türkiye'de yaşayan eş, çocuk, davet eden şirket veya kurum menfaat ilişkisine dayanarak davacı olarak yer alabilir (İYUK m. 2/1-a); davacı sıfatı ve vekâlet kapsamı baştan belirlenmelidir.
- Ret yazısında gerekçe çoğu kez kısaca belirtildiğinden dilekçede işlem dosyasının celbi (İYUK m. 20) istenmelidir. Başvuru formu, pasaport, banka dökümleri, sağlık sigortası, davetiye, konaklama ve uçuş rezervasyonu, aile bağı belgeleri ile önceki vize ve seyahat geçmişi yeminli tercüme ve gerekirse apostille sunulmalıdır. Başvurunun olumlu sonuçlanacağı vaat edilemez; yeni belgelerle yeniden vize başvurusu da ayrıca yapılabilir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA
DAVACI : [AD SOYAD] (Pasaport No: [PASAPORT NO]; Uyruk: [UYRUK])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALILAR : 1. Dışişleri Bakanlığı (T.C. [DIŞ TEMSİLCİLİK])
2. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı
[İDARE ADRESİ]
DAVA KONUSU İŞLEM : Davalı idarelerin [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı, davacının [VİZE TÜRÜ] başvurusunun reddi işlemi
TEBLİĞ TARİHİ : [TEBLİĞ TARİHİ]
KONU : Vize başvurusunun reddi işleminin iptali talebidir (6458 sayılı YUKK m. 11, 15, 17; 2577 sayılı İYUK m. 2/1-a).
AÇIKLAMALAR
A. Olaylar
1. Müvekkil, [UYRUK] uyruklu olup [GELİŞ AMACI] amacıyla Türkiye'ye gelmek üzere [BAŞVURU TARİHİ] tarihinde [DIŞ TEMSİLCİLİK] aracılığıyla [VİZE TÜRÜ] başvurusunda bulunmuş, başvuru formunu usulüne uygun doldurmuş ve istenen belgeleri sunmuştur (YUKK m. 11/2). Müvekkilin Türkiye ile bağlantısı şöyledir: [TÜRKİYE BAĞLANTISI].
2. Davalı idareler, başvuruyu [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı işlemle "[RET GEREKÇESİ]" gerekçesiyle reddetmiştir. Ret, müvekkile [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde [BİLDİRİM ŞEKLİ] bildirilmiştir (YUKK m. 17). Kanunda vize reddi için özel bir dava süresi öngörülmediğinden dava, 2577 sayılı İYUK m. 7'deki altmış günlük süre içinde açılmaktadır.
B. Hukuka aykırılık nedenleri
3. Sebep yönünden: YUKK m. 15/1, vize verilmeyecek yabancıları saymıştır. Ret işleminde bu hâllerden hangisinin uygulandığı ve hangi olguya dayanıldığı açıkça gösterilmemiştir; ileri sürülen sebep ise gerçeği yansıtmamaktadır: [RET SEBEBİNE İTİRAZ]. Müvekkil, talep ettiği vize süresinden en az altmış gün daha uzun süreli geçerli pasaporta, geçerli sağlık sigortasına ve yeterli maddi imkâna sahiptir; geliş amacı haklı nedenlere dayanmakta olup giriş yasağı, kamu düzeni bakımından sakınca veya vize ihlalinden doğan borç bulunmamaktadır. Bu hususlar ekli [BELGE] ile sabittir.
4. Takdir yetkisinin sınırı yönünden: Vizelerin Türkiye'ye giriş için mutlak hak sağlamaması (m. 11/3), idareye keyfî işlem yapma yetkisi vermez. Takdir yetkisi kamu yararı, eşitlik ve ölçülülük ilkeleriyle sınırlı ve gerekçeli biçimde kullanılmalıdır. Müvekkilin geçmişi şöyledir: [ÖNCEKİ VİZE BİLGİSİ]. Vize koşullarına uygun davranan müvekkilin başvurusunun aynı koşullarda reddi tutarsızdır.
5. Şekil ve gerekçe yönünden: Ret işleminin ilgiliye tebliği zorunludur (m. 17); işlemde dayanak sebep ve olgular gösterilmeli, Anayasa m. 40/2 uyarınca başvurulabilecek yargı yolu ve süresi belirtilmelidir. Somut olayda [GEREKÇE VE BİLDİRİM EKSİKLİĞİ]. Gerekçesiz işlem Anayasa m. 125 kapsamındaki yargısal denetime elverişli değildir.
6. Aile birliği yönünden: Müvekkilin Türkiye'de ikamet eden [YAKINLIK İLİŞKİSİ] ile bağının sürdürülmesi, Anayasa m. 41 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) m. 8 kapsamında korunmaktadır; ret işlemi bu bağı ölçüsüz biçimde zedelemektedir.
HUKUKİ NEDENLER : 6458 sayılı YUKK m. 11, 15, 17, 101; YUKK Uygulama Yönetmeliği m. 12, 17; 2577 sayılı İYUK m. 2, 3, 7, 20, 32; Anayasa m. 40, 41, 125; AİHS m. 8 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Vize başvuru formu ve ekleri, ret bildirimi, pasaport, sağlık sigortası ve banka belgeleri, davetiye veya kayıt belgeleri, aile bağı belgeleri, önceki vize ve seyahat geçmişi, [BELGE], davalı idarelerden İYUK m. 20 uyarınca celp edilecek işlem dosyası ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Davalı idarelerin [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı vize başvurusunun reddi işleminin İPTALİNE,
b) Duruşma yapılmasına,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idarelere yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Ret bildirimi ve bildirim kayıtları
2. Vize başvuru formu ve ekleri
3. Pasaport örneği, sağlık sigortası ve banka belgeleri
4. Davetiye, kayıt veya aile bağı belgeleri (yeminli tercümeli, apostilli)
5. [BELGE]
6. Vekâletname (yurt dışında düzenlenmişse apostilli)
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2023/4207, K. 2025/6686Terör olayları ve terörle mücadele tedbirleri nedeniyle uğranılan zararın karşılanması başvurusunun reddine karşı iptal davası – Danıştay 10. Daire, 2023/4207 E., 2025/6686 K.
- DanıştayE. 2016/1273, K. 2020/5408Vize işlemleri – Danıştay 10. Daire, 2016/1273 E., 2020/5408 K.
- DanıştayE. 2017/1053, K. 2022/1213Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığına alınma başvurusunun kamu düzeni bakımından engel hali gerekçesiyle reddi işleminin iptali istemi – Danıştay 10. Daire, 2017/1053 E., 2022/1213 K.
- DanıştayE. 2025/4780, K. 2026/24Tam yargı davası – Danıştay 8. Daire, 2025/4780 E., 2026/24 K.
Örnek Dilekçeler
- İdare Mahkemesiİkamet İzni Başvurusunun Reddine Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare MahkemesiGiriş Yasağı İşlemine Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare MahkemesiUluslararası Koruma Başvurusunun Reddine Karşı Dava Dilekçesi
- İdare Mahkemesiİkamet İzninin İptaline Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)