Hangi durumlarda kullanılır?
- Kimlik, ehliyet, diploma, rapor veya ruhsat gibi resmî belgenin sahte düzenlenmesi ya da değiştirilmesi
- Tapu, noter vekâletnamesi veya mahkeme kararı gibi belgelerin sahte olarak kullanılması
- Sahte belge ile sözleşme yapılması, işe girilmesi veya kamu kurumundan işlem yaptırılması
- Sahte belgenin dolandırıcılık gibi başka bir suçun işlenmesinde araç olarak kullanılması
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Resmî belgede sahtecilik şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet başsavcılığı suçtan haberdar olunca re'sen soruşturma yapar. Bu nedenle altı aylık şikâyet süresi aranmaz; ancak sahte belge kullanılarak işlenen ve şikâyete bağlı başka bir suç varsa (örneğin güveni kötüye kullanma) o suç için süre ayrıca takip edilmelidir (TCK m. 73).
- Başvuru Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir (CMK m. 158); sahte düzenleme veya kullanma fiilinin gerçekleştiği yer başsavcılığı yetkilidir (CMK m. 12). Dilekçe için harç veya gider avansı yatırılmaz.
- TCK m. 204/1'deki temel hâl iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir ve asliye ceza mahkemesinde görülür. Görevi gereği düzenlemeye yetkili kamu görevlisince işlenmesi hâlinde (m. 204/2) ağır ceza mahkemesi görevlidir (5235 sayılı Kanun m. 12); kamu görevlisi şüpheli bakımından 4483 sayılı Kanun'daki soruşturma izni usulünün uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.
- Sahte belgenin aslı, fotokopisi, ibraz edildiği dosya ve düzenlendiği iddia edilen kuruma ait kayıtlar korunmalıdır. Sahtelik genellikle kurum yazısı ve bilirkişi incelemesi (imza, yazı, mühür, belge incelemesi) ile tespit edilir. Belgeyi kullanan kişi bakımından sahteliği bilme (kast) aranır; belgenin kimden, nasıl edinildiği dilekçede açıklanmalıdır.
- Sahte belgenin başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılması hâlinde hem sahtecilik hem de o suçtan ayrı ayrı ceza verilir (TCK m. 212). Alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla işlenen sahtecilikte ceza yarı oranında indirilir (m. 211); kamu görevlisine yalan beyanla belge düzenlettirilmesi ise TCK m. 206 kapsamında kalabilir. Suçun niteliği somut olaya göre belirlendiğinden olay ayrıntılı anlatılmalıdır.
- Sahte belge nedeniyle doğan hukuki sonuçlar (tapu kaydı, vekâletname, sözleşme, diploma gibi) ceza davasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde iptal, tescil veya tazminat davalarıyla ele alınır; zarar gören kamu davasına katılabilir (CMK m. 237-238). Soruşturmaya yer olmadığına dair karara tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m. 173).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA
ŞİKÂYETÇİ : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
ŞÜPHELİ : [ŞÜPHELİ AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [ŞÜPHELİ T.C. KİMLİK NO], biliniyorsa)
[ŞÜPHELİ ADRESİ]
SUÇ : Resmî belgede sahtecilik (TCK m. 204)
SUÇ TARİHİ : [OLAY TARİHİ]
SUÇ YERİ : [OLAY YERİ]
KONU : Şüpheli hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan soruşturma başlatılması, sahte belgenin ve kayıtların incelenmesi ve kamu davası açılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [MÜVEKKİLİN SIFATI] olup şüpheli ile arasında [İLİŞKİ TÜRÜ] bulunmaktadır.
2. [OLAY TARİHİ] tarihinde şüpheli, [BELGENİN KULLANILDIĞI İŞLEM] kapsamında [BELGE TÜRÜ] belgesini ibraz etmiştir. Belge, [BELGEYİ DÜZENLEDİĞİ İLERİ SÜRÜLEN KURUM] tarafından düzenlenmiş gibi gösterilmiş; ancak kurum kayıtlarında belgenin [KAYIT DURUMU] anlaşılmıştır. Belgenin sahteliği [SAHTELİĞİN ÖĞRENİLME BİÇİMİ] ile tespit edilmiştir.
3. Şüphelinin eylemi, belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya sahte belgenin bilerek kullanılması niteliğindedir. Somut olayda sahtecilik şu şekilde gerçekleşmiştir: [SAHTECİLİK BİÇİMİ].
4. Söz konusu belge, kamu görevlilerince görevleri gereği düzenlenen bir resmî belge niteliğindedir. Sahtelik ilk bakışta anlaşılamayacak ölçüde olup belge başkalarını aldatmaya elverişlidir. Belge [HUKUKİ SONUÇ] sonucunu doğurmuş, müvekkil [DOĞAN ZARAR] zarara uğramıştır.
5. TCK m. 204/1 uyarınca resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiilin görevi gereği düzenlemeye yetkili bir kamu görevlisi tarafından işlenmesi hâlinde ceza üç yıldan sekiz yıla kadardır (m. 204/2); belgenin kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olması hâlinde ceza yarı oranında artırılır (m. 204/3). Sahte belgenin başka bir suçun işlenmesinde kullanılması hâlinde ayrıca o suçtan da ceza verilir (m. 212).
6. Müvekkil, fiili [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenmiş olup şüpheliden şikâyetçidir ve cezalandırılmasını talep etmektedir.
7. Sahte olduğu ileri sürülen belgenin aslının ve örneklerinin muhafaza altına alınmasını; belgeye ve belge düzenleme sürecine ilişkin kayıtların ilgili kurumdan sorulmasını; belge üzerindeki imza, yazı, mühür ve kâğıt incelemesi için bilirkişi raporu alınmasını; belgeyi sahte olarak düzenleyen veya düzenleten kişilerin tespiti için gerekli araştırmanın yapılmasını; tanık [TANIK AD SOYAD] ve diğer tanıkların dinlenmesini talep ederiz.
HUKUKİ NEDENLER : TCK m. 204, 206, 211, 212; CMK m. 158, 160, 237 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Sahte olduğu ileri sürülen belgenin aslı ve örnekleri, ilgili kurum kayıtları ve yazıları, işlem dosyası, bilirkişi incelemesi, tanık [TANIK AD SOYAD] beyanı ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; şüpheli hakkında soruşturma başlatılmasına, sahte olduğu ileri sürülen belgenin ve ilgili kurum kayıtlarının muhafaza altına alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, tanıkların dinlenmesine ve şüphelinin resmî belgede sahtecilik suçundan cezalandırılması için kamu davası açılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Şikâyetçi Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Sahte olduğu ileri sürülen belgenin örneği
2. Kurum yazısı veya kayıt örneği
3. Zarara ilişkin belgeler
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2024/754, K. 2026/3674Özel belgede sahtecilik (vasıf değişikliği ile resmi belgedesahtecilik) – Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2024/754 E., 2026/3674 K.
- YargıtayE. 2023/5116, K. 2026/7399Resmî belgede sahtecilik – Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 2023/5116 E., 2026/7399 K.
- YargıtayE. 2025/12353, K. 2026/7294Zimmet, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği – Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 2025/12353 E., 2026/7294 K.
- YargıtayE. 2026/530, K. 2026/6498Özel belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık şikâyetinde eksik soruşturmaya dayalı itirazın reddi kararının kanun yararına bozulması – Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2026/530 E., 2026/6498 K.
Örnek Dilekçeler
- Cumhuriyet Başsavcılığı veya Ceza MahkemesiŞikâyetten Vazgeçme Dilekçesi (TCK m. 73)
- Cumhuriyet BaşsavcılığıGüveni Kötüye Kullanma Suçu Şikâyet Dilekçesi (TCK m. 155)
- Cumhuriyet BaşsavcılığıŞikâyet Dilekçesi (Kasten Yaralama ve Tehdit)
- Cumhuriyet BaşsavcılığıDolandırıcılık Suçu Şikâyet Dilekçesi (TCK m. 157-158)