Hangi durumlarda kullanılır?
- Yurt dışına çıkış yasağının şüphelinin mesleğini veya ailevi yükümlülüklerini engellemesi
- Sık aralıklarla kolluğa imza verme yükümlülüğünün çalışma düzeniyle bağdaşmaması
- Konutu terk etmeme (ev hapsi) tedbirinin ölçüsüz olması
- Delillerin toplanmış olması nedeniyle tedbirin artık gereksiz hâle gelmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- İtiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde kararı veren sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle veya zabıt kâtibine beyanla yapılır (CMK m. 268/1); hâkimlik itirazı yerinde görmezse en geç üç gün içinde dosyayı itiraz merciine gönderir (CMK m. 268/2).
- Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin kararlarına yapılan itirazları, hâkimliğin yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK m. 268/3-b); bu nedenle dilekçe asliye ceza mahkemesine gönderilmek üzere kararı veren hâkimliğe verilir. Sulh ceza hâkimliği görevini asliye ceza hâkimi yürütüyorsa itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı inceler. İtiraz kural olarak duruşma yapılmadan karara bağlanır (CMK m. 271); itiraz için harç ödenmez.
- Adli kontrol, tutuklama nedenlerinin varlığını ve ölçülülüğü gerektirir (CMK m. 100, 109); itirazda kuvvetli suç şüphesinin ve kaçma ya da delil karartma şüphesinin bulunmadığı somut olgularla gösterilmelidir.
- İtiraz süresi geçmiş olsa veya koşullar değişse dahi adli kontrolün kaldırılması, değiştirilmesi ya da belirli tarihler için geçici muafiyet ayrıca talep edilebilir (CMK m. 111); bu talebin reddine karşı da itiraz edilebilir.
- Yükümlülüklere uyulmaması tutuklama sonucunu doğurabileceğinden (CMK m. 112), itiraz sonuçlanıncaya kadar tedbire uyulmaya devam edilmelidir. İşyeri yazısı, seyahat belgeleri, sağlık raporu ve ikametgâh belgesi itiraza eklenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] NÖBETÇİ ASLİYE CEZA MAHKEMESİ'NE
GÖNDERİLMEK ÜZERE
[YER] [HÂKİMLİK NO]. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ'NE
DOSYA NO : [DEĞİŞİK İŞ NO] Değişik İş
SORUŞTURMA NO : [SORUŞTURMA NO]
İTİRAZ EDEN
ŞÜPHELİ : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
MÜDAFİİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
İTİRAZA KONU
KARAR : [KARAR TARİHİ] tarihli adli kontrol kararı
ÖĞRENME TARİHİ : [ÖĞRENME TARİHİ]
KONU : Adli kontrol kararının kaldırılması, aksi kanaat hâlinde yükümlülüklerin hafifletilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil hakkında [SUÇ] şüphesiyle yürütülen soruşturmada, Hâkimliğinizin [KARAR TARİHİ] tarihli kararıyla CMK m. 109/3 kapsamında "[ADLİ KONTROL YÜKÜMLÜLÜKLERİ]" şeklinde adli kontrol tedbirine hükmedilmiştir. Karar, müvekkil tarafından [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenilmiş olup itiraz süresi içindedir.
2. CMK m. 109/1 uyarınca adli kontrole, ancak CMK m. 100'de gösterilen tutuklama nedenlerinin varlığı hâlinde tutuklama yerine karar verilebilir. Bu nedenle kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin ve kaçma ya da delil karartma şüphesinin bulunması gerekir. İtiraz konusu kararda bu koşulların somut olaya göre neden gerçekleştiği gösterilmemiş, kanun metnindeki ifadelerin tekrarıyla yetinilmiştir.
3. Dosya kapsamında kuvvetli suç şüphesi bulunmamaktadır: [ŞÜPHEYE İLİŞKİN AÇIKLAMA]. Müvekkil, çağrıya uyarak ifade vermeye kendiliğinden gelmiş ve savunmasını ayrıntılı biçimde yapmıştır.
4. Müvekkilin kaçma şüphesi bulunmamaktadır. Müvekkil, yukarıda yazılı adreste ailesiyle birlikte sürekli olarak ikamet etmekte olup [AİLE DURUMU]; [İŞYERİ] bünyesinde [MESLEK] olarak düzenli biçimde çalışmaktadır. Soruşturmaya ilişkin deliller büyük ölçüde toplanmış olduğundan delil karartma ihtimali de kalmamıştır.
5. Uygulanan tedbir ölçüsüzdür. Müvekkil, mesleği gereği [SEYAHAT ZORUNLULUĞU] nedeniyle yurt dışına çıkmak zorundadır; yurt dışına çıkış yasağı ve sık aralıklarla imza yükümlülüğü, müvekkilin çalışma hayatını ve ailesinin geçimini doğrudan tehlikeye sokmaktadır. Anayasa m. 13 uyarınca temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamalar ölçülülük ilkesine aykırı olamaz; yurt dışına çıkma hürriyetinin sınırlanması da ancak somut gerekçeye dayanan hâkim kararıyla mümkündür (Anayasa m. 23).
6. CMK m. 111 uyarınca adli kontrol yükümlülükleri kaldırılabilir, değiştirilebilir veya şüpheli bazı yükümlülüklerden geçici olarak muaf tutulabilir. Tedbirin tamamen kaldırılması mümkün görülmezse dahi, amaca daha hafif bir yükümlülükle ulaşılabileceği açıktır.
HUKUKİ NEDENLER : Anayasa m. 13, 19, 23; CMK m. 100, 109, 110, 111, 267, 268, 271 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Soruşturma dosyası, işyeri yazısı ve çalışma belgesi, seyahat ve görevlendirme belgeleri, yerleşim yeri belgesi, aile durumunu gösteren belgeler ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; itirazımızın Hâkimliğinizce yerinde görülmemesi hâlinde dosyanın itirazı incelemeye yetkili asliye ceza mahkemesine gönderilmesine (CMK m. 268/2, 268/3-b); itirazımızın kabulü ile [KARAR TARİHİ] tarihli adli kontrol kararının KALDIRILMASINA; aksi kanaat hâlinde yurt dışına çıkış yasağının kaldırılmasına, imza yükümlülüğünün daha uzun aralıklarla yerine getirilecek biçimde değiştirilmesine veya müvekkilin zorunlu seyahatleri için belirli tarihlerde yükümlülüklerden geçici olarak muaf tutulmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Şüpheli Müdafii
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. İşyeri yazısı ve çalışma belgesi
2. Seyahat ve görevlendirme belgeleri
3. Yerleşim yeri belgesi
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- Anayasa MahkemesiE. 2024/31038Katalog suç olmayan dolandırıcılıkta tutuklama nedenleri varsayılamaz: kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali
- YargıtayE. 2025/8883, K. 2026/846Kasten yaralamada tekerrür: ticareti terk suçundan verilen eski ilam tekerrüre esas alınabilir mi?
- YargıtayE. 2022/606, K. 2023/268Hiçbir temyiz nedeni içermeyen dilekçe: CMK m. 289 kesin hukuka aykırılıklar kendiliğinden gözetilmez
- YargıtayE. 2014/261, K. 2014/297İnfaz hâkimliğinin denetimli serbestlik kararlarına karşı kanun yararına bozma isteminde Yargıtay daireleri arasındaki görev uyuşmazlığı – Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu, 2014/261 E., 2014/297 K.
Örnek Dilekçeler
- Ceza Mahkemesi veya Sulh Ceza HâkimliğiYurt Dışına Çıkış Yasağının Kaldırılması Talebi (CMK m. 109/3-a)
- Asliye Ceza Mahkemesi (Sulh Ceza Hâkimliği aracılığıyla)Tutuklamaya İtiraz ve Tahliye Talebi Dilekçesi
- Sulh Ceza HâkimliğiArama ve El Koyma Kararına İtiraz Dilekçesi (CMK m. 119, 127, 267-268)
- Sulh Ceza HâkimliğiKovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara İtiraz Dilekçesi