Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, dolandırıcılık ve nitelikli yağma – Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2022/554 E., 2025/331 K.

Ceza Genel Kurulu 2022/554 E. , 2025/331 K.

"İçtihat Metni"

İtirazname No : 2022/6080

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 1. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ağır Ceza

SAYISI : 238-37 ve 53-199

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık ...'ın; suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 220/1-3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezasıyla, mağdur ...’a yönelik dolandırıcılık suçundan TCK’nın 157, 50/1-a, 52, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl hapis ve 2.400 TL adli para cezasıyla, mağdur ...’a yönelik nitelikli yağma suçu nedeniyle TCK’nın 220/5. maddesi delaletiyle 149/1-a-c-d-f, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 12 yıl hapis cezasıyla, mağdur ...’e yönelik nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c-d-f, 53, 58/9-e 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 12 yıl hapis cezasıyla, mağdur ...’a yönelik kasten yaralama suçundan TCK’nın 86/1-3-e, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 12 ay hapis cezasıyla, mağdur ...’a yönelik teşebbüs aşamasında kalan nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c-d-f, 35/2, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 3 yıl hapis cezasıyla, mağdur ...’e yönelik nitelikli mala zarar verme suçundan TCK’nın 152/1-g, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl hapis cezasıyla; sanık ...’ın; suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçundan TCK’nın 220/1-3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis cezasıyla, mağdur ... ...’e yönelik nitelikli kasten yaralama suçundan TCK’nın 86/1-3-e, 87/1-d-son, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezasıyla, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan TCK’nın 170/1-c, 50/1-a, 52, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 18.250 TL adli para cezasıyla; sanık ...’ın; suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçundan TCK’nın 220/2,3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla; sanık ...’in; suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçundan TCK’nın 220/2,3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla, mağdur ...’a yönelik dolandırıcılık suçundan TCK’nın 157, 52, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl hapis ve 2.400 TL adli para cezasıyla, mağdur ...’a yönelik teşebbüs aşamasında kalan nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c-d-f, 35/2, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 3 yıl hapis cezasıyla; sanık ...’ın; suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçundan TCK’nın 220/2,3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla, mağdur ...’a yönelik nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c-d-f, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 12 yıl hapis cezasıyla; sanıklar ..., ... ve ...’ın; suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçundan TCK’nın 220/2-3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca ayrı ayrı 2’şer yıl 6’şar ay hapis cezasıyla; sanıklar ..., ..., ... ve ...’in; suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçundan TCK’nın 220/2-3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca ayrı ayrı 1’er yıl 3’er ay hapis cezasıyla; sanıklar ... ve ...’ın; suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçundan TCK’nın 220/2,3, 62, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca ayrı ayrı 1’er yıl 15’er gün hapis cezasıyla, sanık ...’ın ayrıca mağdur ...’a yönelik dolandırıcılık suçundan TCK’nın 157, 50/1-a, 52, 53, 58/9 delaletiyle 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis ve 2.000 TL adli para cezasıyla; cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına, cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba ilişkin Erzurum 2. Ağır Ceza Mahkemesince 25.12.2007 tarih ve 83-202 sayı ile kurulan hükümlerin; Cumhuriyet savcısı ile sanıklar müdafiileri tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 29.03.2010 tarih ve 7272-1819 sayı ile; incelemeye konu sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...’ın ayrı müdafiiler tarafından temsil edilmemesi, örgütle bağlantılı dava dosyalarının birleştirilmesi hususunun gözetilmemesi, 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan hüküm kurulmaması ve 5728 sayılı Kanun'la değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanma şartlarının değerlendirilmemesi isabetsizliklerinden sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece, incelemeye konu sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında mağdurlar ... ve ...’ya yönelik eylemleri nedeniyle açılan kamu davalarının birleştirilerek görülmesiyle yapılan yargılama sonucunda 04.02.2011 tarih ve 238-37 sayı ile; incelemeye konu tüm sanıkların bozma öncesi mahkûmiyet hükümlerine konu olan suçlardan aynı şekilde mahkûmiyetlerine, ayrıca sanık ...’ın; mağdur ...’a yönelik nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezasıyla; sanık ...’ın; mağdur ...’a yönelik nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezasıyla; sanık ...’ın; mağdur ...’ya yönelik nitelikli kasten yaralama suçundan TCK’nın 86/1-3-e, 87/3, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına, cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba; sanık ... hakkında; suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma ve mağdur ...’a yönelik dolandırıcılık suçlarından açılan kamu davası ile sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma ve mağdur ...’ya yönelik nitelikli kasten yaralamaya iştirak suçlarından açılan kamu davasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Yerel Mahkemece kurulan bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı ile sanık ... hariç incelemeye konu tüm sanıklar müdafiileri tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 19.03.2012 tarih ve 543-1923 sayı ile; "b) Sanık ...’ın suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma ve kasten yaralama, sanık ...’ın suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma ve dolandırıcılık, sanıklar ... ve ...’nın genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçları yönünden; CMK.nun 231. maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar CMK.nun 231/12. maddesi uyarınca itiraz yoluna tabi olduğundan, gereği mahallinde yerine getirilmek üzere inceleme dışı tutulmasına karar verilmiştir. ... d) Hükmün 04/02/2011 tarihinde sanık ...’in yüzüne karşı verilmesine karşın, sanık müdafii Av. ...’nin kararı CMUK.nun 310 maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süre geçtikten sonra, 03/03/2011 tarihli dilekçe ile temyiz ettiği anlaşılmakla,

Temyiz talebinin CMUK.nun 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir. e) Hükmün 04/02/2011 tarihinde sanıklar ... ve ... müdafii Av. ...’ün yüzüne karşı verilmesine karşın, sanıklar müdafiinin kararı CMUK.nun 310 maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süre geçtikten sonra 04/03/2011 tarihli dilekçe ile temyiz ettiği anlaşılmakla, sanıklar müdafiinin temyiz talebinin CMUK.nun 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiş, sanıklardan ... hakkındaki hüküm, sanığın diğer müdafii Av. ...’in temyizine hasren incelenmiştir." şeklinde sanıklar ... ile ... hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması karalarına yönelik temyiz istemlerinin inceleme dışı tutulmasına ve sanıklar ... ile ...'in süresinde yapılmayan temyiz istemlerinin reddine, "a) Sanık ...’nın kasten yaralama, sanık ...’ın genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, sanık ...’nın 6136 Sayılı Kanuna Aykırılık ve genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, sanıklar ... ..., ... ve ...’in 6136 Sayılı Kanuna Aykırılık, sanık ... ..., ...’ın genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, sanık ...’ın 6136 Sayılı Kanuna Aykırılık ve genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçlarıyla ilgili olarak; sanıklar hakkında tayin edilen sonuç cezanın adli para cezası olması karşısında, TCK.nun 50/5 ve 53. maddeleri ile 5275 sayılı Yasanın 106/9. maddesi bir bütün halinde değerlendirildiğinde, sanıklar hakkında TCK’nun 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarına hükmedilemiyeceğinin gözetilmemesi yasaya aykırı ise de aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hak yoksunluğuna ilişkin bölümlerin hüküm fıkrasından çıkartılmasına, b) Sanık ...’ın genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, sanık ... ...’nin 6136 Sayılı Kanuna Aykırılık suçları yönünden; sanıklar hakkında tayin edilen sonuç cezanın adli para cezası olması karşısında, TCK.nun 50/5 ve 58. maddeleri ile 5275 sayılı Yasanın 106. ve 108. maddeleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, adli para cezasının ödenmemesi halinde sanıkların cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilemeyeceğinin gözetilmemesi yasaya aykırı ise de aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, TCK.nun 58. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına ilişkin bölümlerin hüküm fıkrasından çıkartılmasına," şeklinde incelemeye konu tüm sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve üyelik suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin düzeltilerek onanmasına, "a) Sanıklar ..., ... ve ...’ın mağdur ...’a yönelik nitelikli yağma suçuyla ilgili olarak; bozma sonrasında birleştirilmesine karar verilen mahkemenin 2009/644 Esas, 2010/272 karar sayılı dosyasında esaslı işlemlerden olan sanık savunmalarının yer aldığı 26/01/2010 tarihli duruşma tutanağının 1 ve 2. sayfalarının zabıt katibi tarafından imzalanmaması suretiyle CMK.nun 219. maddesine aykırı davranılması, b) Sanık ... hakkında mağdur ...’ya yönelik kasten yaralamaya azmettirme suçundan 5237 Sayılı TCK.nun 38. maddesi yollamasıyla TCK.nun 86/1-3-e, 87/3 maddeleri gereğince cezalandırılması talebiyle açılan davası yönünden bir karar verilmemesi, c) Sanıklar ... ..., ..., ... ..., ... ve ...’ın mağdur ...’ya yönelik kasten yaralama suçu yönünden; Kemik kırığı nedeni ile 5560 sayılı Yasanın 4. maddesi ile değiştirilen 5237 sayılı TCK.nun 87/3. maddesi de dikkate alınarak, değişiklik öncesi ve sonrası hükümlerin somut olarak olaya uygulanıp, Yargıtay denetimine olanak verecek açıklıkta ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması, lehe olan hükmün belirlenmesi ve uygulamanın ona göre yapılması gerektiğinin gözetilmemesi, d) Sanık ...’ın mağdur ... ...’e yönelik, sanık ...’in mağdur ... ...’a yönelik kasten yaralama suçlarıyla ilgili olarak; oluşa ve dosya içeriğine göre, sanık ...’ın etkili mesafeden av tüfeği ile ateş ederek sağ gluteal bölge, sağ uyluk ve sol ayak bileğinden isabetle, treitz ve sigmoid kolonda harabiyete neden olacak ve hayati tehlike geçirecek şekilde mağdur ... ...’i yaraladığı, sanık ...’in mağdur ... ...’a tabancayla etkili mesafeden ateş ederek sol orta koltukaltı ve sağ ön koltukaltı bölgelerinden isabetle mide ve karaciğerde harabiyete ve hayati tehlike geçirmesine neden olacak şekilde yaraladığı olayda;suçta kullanılan vasıtalar, hedef alınan vücut bölgeleri, meydana gelen harabiyetin niteliği dikkate alındığında, sanıkların eyleme bağlı olarak öldürme kastı açığa çıktığı halde, sanıklar ... ve ... hakkında öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması gerekirken, kasten yaralama suçundan hüküm kurularak eksik ceza tayin edilmesi, e) Sanık ...’nın mağdur ... ...’e yönelik kasten yaralama suçu yönünden; oluşa ve dosya içeriğine göre; sanığın olay tarihinde mağdur ... ...’i hedef alarak ateş ettiğine dair mahkumiyetine yeterli delil elde edilememesi karşısında, yerleşim merkezinde kamuya ait açık alanda kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olacak biçimde, kişilerde korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda ateş eden sanığın eyleminin bütün halinde genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, sanığın kasten yaralama suçundan ayrıca cezalandırılmasına karar verilmesi..." isabetsizliklerinden, incelemeye konu sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında mağdurlar ... ve ...'ya yönelik nitelikli yağma ve nitelikli yaralama suçlarından kurulan bir kısım hükümlerin ise bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece, sanık ...’ın; mağdur ...’e yönelik nitelikli kasten yaralama suçundan TCK’nın 38. maddesi delaletiyle aynı Kanun'un 86/1-3-e, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 1 yıl 6 ay hapis cezasıyla, mağdur ...’a yönelik nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezasıyla, 6136 sayılı Kanun’un 13/1, TCK’nın 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 1 yıl hapis ve 450 TL adli para cezasıyla; sanık ...’ın; mağdur ... ...’e yönelik nitelikli kasten yaralama suçundan TCK’nın 86/1-3-e, 87/1-d-son, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezasıyla; sanık ...’ın; mağdur ...’a yönelik nitelikli yağma suçundan TCK’nın 149/1-a-c, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezasıyla; sanık ...’ın; mağdur ...’ya yönelik nitelikli kasten yaralama suçundan TCK’nın 86/1-3-e, 53, 58/9, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 1 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına, cezaların mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba ilişkin 19.06.2012 tarih ve 53-199 sayı ile kurulan hükümlerin, sanıklar ..., ... ve ... müdafiileri tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 15.04.2013 tarih ve 1259-3156 sayı ile; "1-a) Hüküm 19/06/2012 tarihinde sanık ... ... ... müdafiinin yüzüne karşı verilip, sanık ... müdafiine de 05/07/2012 tarihinde tebliğ edildiği halde, CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süre geçtikten sonra sanık ... ... ... müdafiinin 10/07/2012 tarihinde, sanık ... müdafiinin 13/07/2012 tarihinde temyiz talebinde bulundukları anlaşıldığından" şeklindeki gerekçeyle sanık ...'ın temyiz isteminin reddine, "CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak; a) Sanıklar ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ... ve ...'ın suçları yönünden; 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesi uyarınca belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılan sanıklar hakkında velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından getirilen kısıtlamanın, 53. maddenin 3. fıkrası uyarınca yalnızca kendi alt soyları açısından şartla salıverilme tarihine kadar geçerli olduğunun diğer kişiler yönünden ise cezanıninfazı tamamlanıncaya kadar devam edeceğinin kararda gösterilmemesi yasaya aykırı ise de bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden TCK.nun 53. maddenin uygulandığı bentlerin, 'Sanığın, 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin 1. fıkrasının a, b, c, d, e bentlerinde belirtilen haklarından, mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar, kendi altsoyu üzerindeki, velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise 1-c bendindeki haklardan koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına' olarak değiştirilmesine, b) Sanıklar ..., ..., ... ve ...'ın suçları yönünden; örgüt mensubu olduklarına dair haklarında mahkumiyet kararı verilmeyen sanıklar hakkında TCK.nun 58/9 maddesi uyarınca cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi yasaya aykırı ise de aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının TCK.nun 58/9 maddesi uyarınca tekerrür uygulamasına ilişkin bentlerinin hükümden çıkartılmasına, c) Sanıklar ... ve ...'in öldürmeye teşebbüs suçları yönünden; sanıklar hakkında verilen cezalarda kazanılmış hak nedeniyle uygulama yapılırken, halen yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK.nun 326/son maddesi yerine, yürürlükte olmayan 5271 sayılı CMK.nun 307/son maddesi ile uygulama yapıldığı görülmekle, hüküm fıkrasında yer alan ceza miktarında kazanılmış hak uygulamasıyla ilgili olarak 'CMK.nun 307/son maddesi' ibaresinin hükümden çıkartılarak, yerine 'CMUK.nun 326/son maddesi' ibaresinin eklenmesine" şeklinde sanıklar ... ve ... hakkında kurulan mahkûmiyet hükümlerinin düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 08.03.2022 tarih ve 6080 sayı ile; "Sanıklar ..., ve ... hakkında ‘çıkar amaçlı suç örgütü kurma, yönetme’, Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... hakkında 'örgüte üye olmak' suçlarının yasal unsurlarının oluşmadığı;

Sanıkların birçok suçu bireysel olarak işledikleri, birlikte işlenen suçlar açısından da sanıklara arasında TCK 37 ve 39 kapsamında iştirak iradesinin olduğu; mahkûmiyete esas alına iletişimin dinlenmesi kararı uyarınca kayıt altına alınan telefon görüşmelerinde örgüt hiyerarşisine ya da iş bölümüne dair beyanların bulunmadığı, gerekçeli karar da yer verilen tape içeriklerinden ise örgütün varlığı için yeterli olmadığı; ilk derece mahkemesi gerekçesinde kesin kanaat oluşturmayan, hukuki de olmayan varsayımlarla sanıkların ‘suç örgütü yönetme veya üye olma’ suçunu işlediklerinin kabul edildiği,

Oysa ki yukarıda açıklandığı üzere mahkeme, şüpheli ve aydınlatılamamış olaylar ve iddiaları sanıkların aleyhine yorumlayarak hüküm tesis edemeyeceği; kararın şüpheden uzak kesinliğe dayanması gerektiği;

Sanık ... yönünden somut olay incelendiğinde; dosya içerisinde bulunan iletişimin dinlenmesi ve kayda alınması neticesinde oluşturulan kayıtlara göre suç örgütünü kuran ve yöneten ancak Yargıtay 1. Ceza Dairesinin yukarıda belirttiriğimiz itirazın kabulüne yönelik verdiği karar sonrası beraat eden sanık ... ... ... ile aralarındaki görüşmelerin samimi olduğu, konuşma içeriklerine göre emir ve talimat verme durumunun söz konusu olmadığı, sanığın diğer sanıklara talimat verdiğine ilişkin iletişimin dinlenmesi kayıtları dahil dava dosyasına yansımış kanıt bulunmadığı;

Sanıklar ... ile ... ve örgüt üyesi olduğu kabul edilen diğer sanıklar aralarındaki iletişimin dinlenmesi kayıtları incelendiğinde aralarında suç işlemek için kurulan örgüt yapılanması ilişkisine ulaşılamadığı gibi örgüt gerekliliği olan iş bölümü, diğer örgüt yöneticisinden ayrı inisiyatif kullanma, örgüt üyelerine emir ve talimat verme hususları da tespit edilemediği;

Bir kısım sanıklar hakkında verilen beraat kararları ile takipsizlik kararlarındaki delillerin, yine aynı sanıklar için çıkar amaçlı suç örgütü kurma ve yönetme suçunda delil olarak kabul edilerek, hükümde açıkça çelişkiye neden olunması, olmayan delillere dayanılarak mahkumiyet hükmü kurulması; (sanıklar ... ve ...'in örgüt amacı doğrultusunda müşteki ...'e yönelik gasp suçu işlediklerine dair hiçbir delil bulunmadığı aksine kendi nam ve hesaplarına bu suçu iştirak halinde işledikleri kanaatine varıldığı" (gerekçeli karar sayfa 90-91); (-mağdur ...'e yönelik nas'ı ızrar eyleminde sanıklar hakkında 07.03.2006 tarihli takipsizlik kararı; sanık ... hakkında mağdur ...'a yönelik eylem, Erzurum C.Başsavcılığının 27.10.2006 tarihli, 2006/6110 K. Sayılı delil yetersizliğinden kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı; sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında Erzurum C.Başsavcılığının 02.11.2006 tarihli, 2006/6264 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ve ekleri gerekçeli karar sayfa 69)

Sanıkların bazı olaylar açısından aralarında iştirak iradesinin bulunduğu değerlendirilse bile, yani belirli suçları işlemek amacıyla bir araya geldikleri ancak belirsiz sayıda suç işleme irade, kasıt ve niyetlerinin olmadığı, üye ve yönetici kabul edilen sanıkların aralarında gevşek de olsa hiyerarşik bir ilişki ile işbölümü ve suç işleme iradesinde devamlılığın dosya içerisinde saptanamadığı ve örgüt mensubu olarak kabul edilen kişiler arasında organize olmuş bir birliktelikten söz edilemeyeceği, örgütün mensupları üzerinde hakimiyet tesis eden bir güç kaynağı olduğuna ilişkin delil, bilgi ve belge olmadığı;

Bu minvalde, TCK 220. maddesinde aranılan ölçütlerde örgütsel yapıyı gösteren bağlantıların neler olduğuna gerek iddianamede gerek Yerel Mahkeme kararında yer verilmediği, ne şekilde örgütsel bir bağlantı ve birliktelik içerisinde yer aldıkları ve Sanıklar ... ile ... ve diğer sanıkların arasında ne türden bir organik bağ olduğu tespit edilemediği, örgütsel talimat çerçevesinde örgüt lideri veya üyelerinin arasında herhangi bir telefon tapesinin olmadığı, yerleşik Yargıtay uygulaması da dikkate alındığında sanıklar hakkında suç işlemek için örgüt kurma eylemini işlediği hususunda kanıt bulunmadığı gibi atılı suçun unsurları da oluşmadığı;

Anlaşılmakla;

Sanıklar hakkında mahkemenin şüpheli ve aydınlatılamamış olaylar ve iddiaları sanıkların aleyhine yorumlayarak hüküm tesis etmesi nedeniyle sanıklar ... ve ...'ın ‘suç örgütü kurma veya yönetme’ suçundan; Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... hakkında ‘örgüte üye olmak’ suçundan mahkumiyetlerine ilişkin hükmün bozulması gerektiğinden Yüksek Mahkeme’nin kararı isabetli görülmemiştir.

Bu nedenle sanıklar ... ve ...'ın suç örgütü kurma veya yönetme suçundan; Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... hakkında örgüte üye olmak suçundan beraatlerine;

Yine sanık ... hakkında TCK 220/5 kapsamında mağdur ...'a yönelik eylemin yasal unsurlarının oluşmaması; TCK.nun 220/5 maddesi delaletiyle TCK.nun 149/1-a,c,d,f maddeleri uyarınca verilen mahkumiyet hükmünün bozularak beraatine;

Karar verilmesi gerektiği;

Ayrıca; TCK’nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi ya da örgüt mensubu suçlu olmanın zorunlu sonucu olarak uygulanan infaza ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan, yukarıda açıklanan gerekçelerle sanıklar hakkında çıkar amaçlı suç örgütü kurma, yönetme, üye olma suçlarının yasal unsurları oluşmadığından haklarında bu suçtan beraat kararı verilmesi hâlinde TCK 58. maddesinin uygulanma durumunun da oluşmayacağı dikkate alınarak, dairenizin anılan kararlarının bu gerekçeyle de kaldırılması gerektiği" düşüncesiyle itiraz yoluna başvurulmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 12.10.2022 tarihli ve 2604-7923, 10.07.2025 tarihli ve 2025/1 değişik iş sayılı kararlarıyla itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle reddine karar verilerek Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan nedenlerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIKLARIN KAPSAMI, KONUSU VE ÖN SORUNLAR

Sanık ... hakkında suç işlemek için kurulan örgüte üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü temyiz edilmeksizin, sanıklar ... ve ... hakkında suç işlemek için kurulan örgüte üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri süresinde temyiz edilmediğinden Özel Dairece temyizin reddine karar verilmek suretiyle, sanıklar ... ve ... hakkında suç işlemek için kurulan örgüte üye olma suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar itiraza tabi olmakla Özel Dairece incelenmeksizin iade edilerek, sanıklar ... ve ... hakkında güvenlik tedbirlerine konu olan ve mağdurlar ...’ya ve ...’a yönelik eylemleri nedeniyle kurulan mahkûmiyet hükümleri Özel Dairece temyiz istemlerinin reddine karar verilerek, diğer tüm sanıklar hakkında kurulan beraat hükümleri temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olup inceleme dışı sanıklar ... ve ... ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçundan kurulan ve Özel Dairece düzeltilerek onanarak kesinleşen mahkûmiyet hükümleri ise Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itirazın Özel Dairece kabulüyle bozulmasına karar verildikten sonra sanıklar hakkında örgüt kurma ve yönetme suçlarından beraatlerine karar verilmesi üzerine temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olmakla;

İtirazın kapsamına göre inceleme; sanıklar ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçundan, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri ile inceleme kapsamındaki tüm sanıklar hakkında örgüt üyesi olmaları nedeniyle kurulan mahkûmiyet hükümlerinde TCK’nın 58/9. maddesi uyarınca verilen güvenlik tedbirleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar; 1- Sanıklar ... ve ...'a isnat edilen suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçu ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a isnat edilen suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçlarının sabit olup olmadığının, sabit olduğunun kabul edilmesi hâlinde, sanık ...'ın eylemlerinin örgüt kurma ve yönetme suçunu mu yoksa suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmaksızın yardım etme suçunu mu oluşturduğunun, 2- Mağdur ...'a yönelik işlendiği kabul edilen nitelikli yağma suçunun örgüt faaliyeti kapsamında işlenip işlenmediğinin ve bu nedenle sanık ...'ın TCK'nın 220/5. maddesi delaletiyle 149/1-a-c-d-f maddesinden cezalandırılmasının mümkün olup olmadığının, 3- İncelemeye konu tüm sanıklar hakkında TCK'nın 58/9. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanma şartlarının bulunup bulunmadığının,

Belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; a) Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma suçundan; ma