Dava şartı arabuluculuğun yerine getirilip getirilmediği – Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2026/396 E., 2026/2809 K.

9. Hukuk Dairesi 2026/396 E. , 2026/2809 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/680 E., 2025/2112 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 19. İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/40 E., 2024/45 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 28.04.2017-22.02.2022 tarihleri arasında davalı nezdinde teleferik işletme sorumlusu olarak çalıştığını, iş sözleşmesine davalı tarafından haksız bir şekilde son verildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, yemek ücreti, yol ücreti ve ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işe iade davasının derdest olduğunu, işe iade davası derdestken bu davanın usulden reddi gerektiğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının hak ettiği tüm alacakların ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dilekçesi ve dosyaya sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde davacının 22.02.2022 tarihine kadar davalı işyerinde çalıştığı, iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine 31.03.2022 tarihinde işe iade davası açıldığı, İzmir 4. İş Mahkemesinin 2022/143 Esas, 2023/8 Karar sayılı kararıyla davacı işçinin işe iadesine karar verildiği, işe iade kararının istinaf incelemesinden geçerek 25.05.2023 tarihinde kesinleştiği, söz konusu işe iade davası henüz kesinleşmeden 29.12.2022 tarihinde feshe bağlı alacakların da içinde yer aldığı davanın Mahkemenin 2022/465 Esas sayılı dosyası ile açıldığı, yapılan yargılama neticesinde feshe bağlı alacaklar olan kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin tefrik edilerek eldeki dosyada yargılamaya devam edildiği, dava dilekçesi ekinde sunulan 2022/226 Arabuluculuk numaralı arabuluculuk son tutanağının konusunun "işe iade, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, ücret, yol, yemek, ikramiye, ayrımcılık tazminatı, kötü niyet tazminatı, fazla mesai alacaklarına" ilişkin olduğu, son tutanağın 17.03.2022 tarihinde düzenlendiği, Yargıtay kararlarında da sıklıkla vurgulandığı üzere, işe iade davasının devam ettiği süreçte iş sözleşmesinin askıda olduğunun kabul edildiği, bu süreçte ortada haksız veya geçersiz bir fesih olup olmadığı henüz işe iade davası ile tespit edilmediğinden ortada bir fesihten de söz edilemeyeceğini, somut olayda arabuluculuk tutanağının işe iade davasının açılmasından önce tanzim edildiği, arabuluculuk görüşmelerinin başladığı tarihte henüz kesinleşmiş bir feshin olmadığı, bu süreçte feshe bağlı alacaklarının arabuluculuk sürecinde tartışılmasının da çelişki arz adeceği, belirtilen nedenlerle söz konusu arabuluculuk tutanağının dava konusu feshe bağlı alacaklar yönünden tarih ve içeriği itibarıyla geçersiz olduğu ve dava konusu alacaklar konusunda arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğinin kabulü gerektiği, Yargıtay kararlarında da bu yönde değerlendirmelere yer verildiği (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2022/9468 Esas, 2022/12574 Karar ve 2023/9198 Esas, 2023/11633 Karar sayılı kararları) gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; işe iadeye ilişkin süreç sonuçlanmadan iş sözleşmesinin feshinden söz edilemeyeceğinden feshe bağlı hakların da talep edilemeyeceği, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Alacakların zamanaşımına uğramaması amacıyla eldeki davanın açıldığını, 2. Kararın usul ekonomisine ve müvekkilinin kazanılmış ve devam eden korunan haklarına aykırı olduğunu, 3. İşe iade davasının kesinleşmesi neticesinde davalının kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarını eksik olarak dava derdest iken ödediğini, 4. 2024 yılında dosya nihai karar aşamasındayken tefrik kararı verilmesinin usuli hata olduğunu, 5. Açılan dava sebebiyle hesaplanıp ödenen alacaklara dayalı yasal hakları olan karşı vekâlet ücretini alamadıklarını, 6. Yasal olarak süresi içerisinde yapılan, Yargıtay kararları öncesinde gerçekleştirilen arabuluculuk sürecinin ve arabuluculuk tutanağının usulüne uygun olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, dava şartı arabuluculuğun yerine getirilip getirilmediğine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.