Kişilik haklarına saldırı nedeniyle tazminat – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2023/5172 E., 2026/5013 K.

4. Hukuk Dairesi 2023/5172 E. , 2026/5013 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/21 94... /489 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.04.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat... geldiler. Tarafların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 30.04.2026 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Genel Başkanı olan müvekkilinin 16.02.2021 tarihinde ...Grup Toplantısında yapmış olduğu eleştirel değerlendirmeler ve davalı TC Cumhurbaşkanı'na yöneltmiş olduğu sorulara cevaben 17.02.2021 tarihinde davalının ... ... 7. Olağan İl Kongresinde sarf etmiş olduğu söz ve ifadelerle müvekkilinin kişilik haklarının saldırıya uğradığını, sarf edilen ifadelerin hakaret ve iftira niteliğinde olduğunu, ifade özgürlüğü sınırlarının aşıldığını belirterek 0,05 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili, saldırının hukuka aykırı olduğunun tespiti ve kararın yayınlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu konuşmanın davacının 16.02.2021 tarihindeki iddialarına cevap mahiyetinde olduğunu, davacının 16.02.2021 tarihli TBMM Grup Toplantısında sarf ettiği sözlerle müvekkiline çeşitli ithamlarda bulunduğunu, dava konusu konuşmada ifade özgürlüğü sınırlarının aşılmadığını, davacının kişilik haklarına saldırı olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların ülkenin bilinen siyasi kişilikleri olduğu, tarafların kamuyu ilgilendiren bir konuda açıklama yaptıkları, birbirlerini ağır bir şekilde eleştirdikleri, eleştiri sırasında davalının davacı hakkında kullandığı ifadelerin kamusal tartışmanın bütünü içerisinde ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı, davalı tarafından kullanılan bir kısım ifadeler rahatsız edici nitelikte ise de söz konusu ifadelerin siyasi bir tartışma atmosferinde söylendiği ve sert eleştiri mahiyetinde olduğu, davacının kendisinin başlattığı bir tartışma ortamı içerisinde davalı tarafça cevap mahiyetinde sarf edilen sözlerin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, kişilik haklarına saldırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve vekalet ücretine yönelik davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, ... 7. Olağan İl Kongresinde yapmış olduğu konuşmasında, davacının kendisine yönelik Gara bölgesinde gerçekleştirilen rehine kurtarma operasyonuna yönelik eleştirilerine karşı cevap niteliğinde beyanlarda bulunduğu, davacının terör örgütlerine yönelik siyasi tutumunu eleştirdiği, somut bir suç isnadında bulunmadığı, konuşmada sarf edilen bir kısım sözler kaba ve incitici olmakla beraber, değer yargısı niteliğinde olduğu, konuşmanın bütününe bakıldığında ağır siyasi eleştiri sınırlarında kalındığı ve öz ile biçim dengesinin bozulmadığı, davalının ifade özgürlüğüne sınırlama getirilmesini gerektiren demokratik bir toplumda gereklilik koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile vekalet ücreti yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisine, davanın reddine, davalı yararına vekalet ücreti tesisine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin 16.02.2021 tarihinde grup toplantısında yapmış olduğu eleştirel değerlendirmeleri ve davalıya yönelttiği 5 soruya davalı tarafından iftira ve hakaret içerikli söz ve ifadelerle cevap verildiğini, bu ifadelerin hiçbirinin değer yargısı ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini, bir ifadenin cevap niteliğinde olmasının o ifadeyi hukuki yaptırımdan bağışık tutmayacağını, müvekkilinin kişilik haklarının saldırıya uğradığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; 17.02.2021 tarihinde ... ... 7. Olağan İl Kongresinde sarf edilen söz ve ifadeler nedeniyle davacının kişilik haklarının saldırıya uğradığı iddiası ile manevi tazminat, saldırının hukuka aykırı olduğunun tespiti ve kararın yayınlanması talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; dava konusu konuşmada, olay tarihinde ... Genel Başkanı olan davacı tarafından 16.02.2021 tarihinde sarf edilmiş olan söz ve ifadelere cevap niteliğinde ve kişisel değer yargısı niteliğinde değerlendirmeler yapıldığının, bu beyanların davacının kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği iddiası ile eldeki davanın açıldığının, Anayasa Mahkemesinin pek çok kararında da benimsendiği gibi, demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden olan ve toplumun ilerlemesi, bireyin özgüveni için gerekli temel şartlardan birini teşkil eden ifade özgürlüğü, sadece kabul gören veya zararsız yahut kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil, aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerli olup yine pek çok kararında ifade özgürlüğünün bir dereceye kadar abartıya hatta kışkırtmaya izin verecek şekilde geniş yorumlanması gerektiğini kabul ettiğinin; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarında da belirtildiği üzere siyasi hüviyete sahip şahısların kendilerine yönelik sert, ağır ve hatta incitici eleştirilere de katlanmaları gerektiğinin, dava konusu konuşma ile davalı tarafından ifade özgürlüğü ve eleştiri sınırlarının aşılmadığının, davacının kişilik haklarına bir saldırı olmadığının, ifade özgürlüğüne getirilmesi gereken bir sınırlamanın gerekli olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.