İcra takibinden sonra açılan menfi tespit ve istirdat istemi (istirdat davası) – Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2026/1178 E., 2026/1506 K.

11. Hukuk Dairesi 2026/1178 E. , 2026/1506 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/539 Esas, 2025/50 Karar

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/514 E., 2023/595 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 816.000,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı alacaklının .... Noterliğinin 10.05.2018 tarih - ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıya göndermiş olduğu ihtarnamede 05.04.2012, 27.09.2012, 04.10.2012, 19.04.2013 tarihli sözleşmeleri kefil olarak imzaladığının iddia edildiğini, davalı alacaklının ihtarnamenin gönderilmesinden sonra ...Dairesinin 2018/1426 E. sayılı dosyasından davacı ... ve dava dışı kefiller ..., ..., ... aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, söz konusu takipte davacının müşterek müteselsil kefil gözükmekte olduğunu, ayrıca icra takibine konu sözleşmeler ve ipotek belgelerinde farklı faiz oranı ipotek belgelerinde farklı faiz oranları yazdığını, bunun yanı sıra icra takibinde borçlu gözüken kişilerce yapılan ödeme/ödemeler var ise bu ödemelerin hangi sözleşme/ipotek belgesi borcundan düşüldüğünün anlaşılmadığını, ... için geçerlilik şartlarından olan kefilin kendi el yazısı ile yazması gerekli olan herhangi bir yazı veya imzanın ... sözleşmesinde bulunmadığını, davacının eşinin rızasının da ... sözleşmesinde bulunmaması sebebi ile kefaet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak konulan ipotekler ve bu ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibinin de geçersiz olacağından bahisle davacıya ait olan ve işbu davaya konu icra takibinden kıymet takdiri yapıldığını ve satış işlemleri devam eden taşınmazların işbu davanın derdest iken satışının yapılması halinde davacı açısından telafisi güç ve imkansız zarara sebebiyet vereceğinden icra takibinin ivedilikle teminatsız olarak tedbiren dava sonuna kadar durdurulmasına, mümkün değilse davacı adına kayıtlı bulunan Ordu ili, ... ilçesi, ... mahallesi 9 83... parsel sayılı taşınmazın teminat olarak kabul edilerek ve tapuya müzekkereye yazılarak "teminattır - satılamaz" şerhi işlenmesini, ...Dairesi'nin 2018/1426 E. sayılı dosyadan başlatılan icra takibinde davacı ...'ın borçlu olmadığının tespitini ve takibin davacı ... yönünden iptalini, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;davacının zorunlu arabuluculuk dava şartı yoluna başvurmadan bu davayı açmasının usul ve yasaya aykırı olup öncelikle davanın bu yönüyle reddini talep ettiklerini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının kötüniyetli olup icra dosyasından da anlaşılacağı üzere davalı kooperatif aleyhine borcun ödememesi için sürekli dava açıldığını, tek amacının icra takibini ve borcun ödenmesini geciktirmek olduğunu, davalı kooperatifin kamu hizmeti gören ve esnafa destek olan bir kuruluş olup buradaki paraların da kamunun ve halkın paraları olduğunu, davacının iddia ettiği gibi davacıdan 3. kişi lehine vermiş olduğu ipotekler dışında bir ... ya da bedel talep edilmediğini, davacının, 3. kişi olan ve davalı kooperatife borçlu ... lehine ipotek verdiğini, sadece de ipotek ile de sorumlu olduğunu, bunun dışında davacıdan bir bedel talep edilmeyip, ipotekli icra takibi ya da ipotekli taşınmazlar dışında bir icra takibinin yapılmadığını, dolayısıyla 2018 yılında yapılmış bir icra takibi aleyhine açılan ve artık kıymet takdiri de kesinleşerek satış aşamasına gelindiğinden açılan bu davanın kötüniyetle açılmış bir dava olduğunu, icra dosyası ve bilirkişi raporlarından da görüleceği üzere ipotekli taşınmazların birden fazla parsel olup fındıklık niteliğinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ipoteğe dayanak belgeler celp edilerek ... Müdürlüğü'nün ... yevmiye sayılı ve 26.02.999 tarihli resmi senedin incelenmesinde dava konusu Ünye ilçesi, ... mahallesi, 9 84... parselde kayıtlı, 1/2 payı davacıya, 1/2 payı dava dışı ...'a ait olan taşınmazda, ... ve ...ve ... Kooperatifi lehine 1. dereceden fekki bildirilinceye kadar 3.000.000.000,00 TL (üç milyar eski Türk Lirası) bedelle, dava dışı ...'ın ... ve ...ve ... Kooperatifi'nden çekmiş olduğu kredilere istinaden ipotek verildiği, ipoteğin davacı ... ve dava dışı ... tarafından imzalandığı, yine ... Müdürlüğü'nün ... yevmiye sayılı ve 14.12.2009 tarihli resmi senedin incelenmesinde dava konusu Ünye ilçesi, ... mahallesi, 9 84... parselde kayıtlı, 1/2 payı davacıya, 1/2 payı dava dışı ...'a, 1/2 payı dava dışı ...'a ait olan taşınmazda, ...Bankası A.Ş. lehine 1. dereceden fekki bildirilinceye kadar 250.000,00 TL bedelle, dava dışı ...'ın ...Bankası A.Ş.'den çekmiş olduğu kredilere istinaden ipotek verildiği, ipoteğin davacı ...'a vekaleten ve kendi adına asaleten ... tarafından ve dava dışı ... tarafından imzalandığının tespit edildiği, davacının ipoteğin teminat ... sözleşmesinden kaynaklandığını ispatlayamadığı, resmi şekilde düzenlenen ipoteğin geçersiz olduğu iddiasını yazılı bir senetle ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu, ödeme ile davanın istirdat davasına dönüştüğü, ...Müdürlüğü'nün 2018/1426 E. sayılı icra takibinin ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi olduğu, icra emrinde borcun dayanağı olan ipoteklerin ayrı ayrı gösterildiği, davacının dava dışı borçlu ...'ın kredi borcu için kefil olmadığı ancak ...'ın kredi borcu için ipotek veren konumunda olduğu, ipotek belgelerinin ve tapu kayıtlarının ayrı ayrı dosyaya kazandırıldığı ve ipotek belgelerinin geçersiz olduğunun da ispat edilemediği gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.