Türk vatandaşlığı – Danıştay 10. Daire, 2023/2015 E., 2023/4055 K.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/2015 E. , 2023/4055 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No : 2023/2015

Karar No : 2023/4055

DAVACI : …

VEKİLİ : Av. …

DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA

DAVANIN_ÖZETİ : İsrail vatandaşı olan davacı tarafından yapılan istisnai olarak Türk vatandaşlığının kazanılması başvurusunun 07/06/2022 tarih ve 2022/272 sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine anılan işlemin dayanağını teşkil eden 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "hükmün açıklanması geriye bırakılmış" ibaresinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi, 3. fıkrası, (e) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, İsrail vatandaşı olan davacı tarafından yapılan istisnai olarak Türk vatandaşlığının kazanılması başvurusunun İçişleri Bakanlığının 07/06/2022 tarih ve 2022/272 sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine anılan işlemin dayanağını teşkil eden 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "hükmün açıklanması geriye bırakılmış" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği anlaşılmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, İsrail vatandaşı olan davacı tarafından Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması amacıyla yapılan başvurunun İstanbul Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü tarafından 07/07/2022 tarihinde bildirilen İçişleri Bakanlığının 07/06/2022 tarih ve 2022/272 sayılı işlemiyle reddedildiği, anılan işlemin iptali istemiyle 06/09/2022 tarihinde açılan dava neticesinde, Ankara 23. İdare Mahkemesinin 19/01/2023 tarih ve E:2022/1921, K:2023/87 sayılı kararıyla davanın reddedildiği, anılan karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin E:2023/2579 sayılı dosyasında uyuşmazlığın görülmeye devam ettiği sırada, davalı idarenin 10/03/2023 tarih ve 436301 sayılı yazısı ekinde yer alan bilgi ve belgelerden vatandaşlığa alınmama sebebinin … Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacı hakkında kaçakçılık suçu nedeniyle 1 yıl 3 ay hapis ve 20.000,00 TL adli para cezası verilmesine ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının olduğunun ilk kez öğrenildiği iddiasıyla 10/04/2023 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yer alan ve 06/09/2022 tarihinde kayda giren dava dilekçesinin UYAP üzerinden incelenmesi neticesinde, davacı hakkında kaçakçılık suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…86 sayılı kararı üzerine Türk vatandaşlığı başvurusunun iptal edildiği, suç işlemek kastının olmadığı, kararda isnat edilen fiilin suç olduğunu bilmediği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesin bir mahkumiyet olmadığı iddialarıyla Türk vatandaşlığı başvurusunun reddine ilişkin İçişleri Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemine yer verildiği görüldüğünden, uygulama işleminin sebep unsurundan en geç bu işleme karşı dava açma tarihi olan 06/09/2022 tarihinde haberdar olunduğu sonucuna varılmakta olup, davacının uygulama işleminin sebep unsurunun 17/03/2023 tarihinde öğrendiği iddiasına itibar edilmemiştir.

Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen uygulama işleminin sebep unsurunun 06/09/2022 tarihinde öğrenildiği varsayıldığında dahi, en geç 05/11/2022 tarihinde açılması gereken davanın, 10/04/2023 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, davanın süresinde olmadığı anlaşılmaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle, 1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca SÜRE AŞIMI NEDENİYLE DAVANIN REDDİNE, 2- Aşağıda dökümü yapılan … TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, 3- Kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz edilebileceğinin taraflara duyurulmasına, 22/06/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.