Hangi durumlarda kullanılır?
- Davalının tescilli markası, davacının daha önceki tarihli tescilli markasıyla karıştırılma ihtimali doğuracak ölçüde aynı veya benzerse
- Davalı, davacının markasını bilerek; engelleme, yedekleme veya haksız yararlanma amacıyla (kötüniyetle) marka tescili yaptırmışsa
- Davalı markası ayırt edici niteliği bulunmayan veya mal ve hizmetin özelliğini tanımlayan işaretlerden oluşmasına rağmen tescil edilmişse
- Davalı marka, davacıya ait ticaret unvanını, kişi ismini veya başka bir fikri mülkiyet hakkını izinsiz içeriyorsa
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Hükümsüzlük davası mahkemede, SMK m. 5 ve 6'da sayılan ret nedenlerinden birine dayanılarak açılır (SMK m. 25/1). Markanın tescil tarihinden itibaren beş yıl kullanılmaması gibi kullanmama nedenlerine dayalı iptal ise 10.01.2024 tarihinden itibaren mahkemede değil, Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan idari başvuruyla istenir (SMK m. 9, 26, 192; geçici m. 4); davalı markası kullanılmıyorsa bu yol ayrıca değerlendirilmelidir.
- SMK m. 25'te dava için genel bir hak düşürücü süre yoktur. Ancak önceki marka sahibi, sonraki tarihli markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde beş yıl boyunca sessiz kalmışsa, sonraki tescil kötüniyetli olmadıkça önceki markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremez (SMK m. 25/6). Başvuru yayımlandığında iki aylık itiraz süresi (SMK m. 18) kaçırılmışsa hükümsüzlük davası yoluna gidilir. Kötüniyet iddiasının ispatı somut olgulara dayanmalıdır.
- Davalı, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişi veya hukuki halefidir; Kurum taraf gösterilmez (SMK m. 25/3). Üçüncü kişilerce marka sahibi aleyhine açılan davada yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (SMK m. 156/5); fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar (SMK m. 156/1). Devir olmuşsa güncel sicil kaydı Kurumdan alınmalıdır.
- Dava hakkı menfaati olanlara, Cumhuriyet savcılarına ve ilgili kamu kurumlarına aittir (SMK m. 25/2); davacı önceki marka sahibi değilse menfaatini (tescilsiz kullanım, unvan veya kişi ismi hakkı, ticari ilişki gibi) açıklamalıdır. Önceki markaya dayanılan karıştırılma iddiasında, davacının markası hükümsüzlüğü istenen markanın başvuru veya rüçhan tarihinde en az beş yıldır tescilliyse davalı kullanım def'i ileri sürebilir ve davacı o tarihteki ciddi kullanımı ispat etmek zorunda kalır; bu nedenle ciddi kullanıma ilişkin belgeler (fatura, sevk, reklam kayıtları) hazırlanmalıdır (SMK m. 25/7).
- Hükümsüzlük talebi para alacağı içermediğinden arabuluculuk dava şartı değildir; aynı davada tazminat da isteniyorsa o talep bakımından TTK m. 5/A ayrıca değerlendirilmelidir. Talep para ile ölçülemediğinden maktu harca tabidir; harç ve bilirkişi gideri için gider avansı güncel tarifeden hesaplanmalıdır.
- Kurum kayıtları ve davalının başvuru dosyası, tescil belgeleri, kullanım ve tanıtım belgeleri, karıştırılma ihtimali için bilirkişi incelemesi ve kötüniyeti gösteren yazışma ve ticari ilişki kayıtları başlıca delillerdir. Yargıtay uygulamasında kötüniyet, salt benzerlikten değil; engelleme, yedekleme, marka ticareti, şantaj veya haksız yararlanma amacını gösteren somut olgulardan çıkarılmaktadır.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [DAVACI UNVANI] (MERSİS No: [MERSİS NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
DAVALI : [DAVALI ADI] (Sicilde kayıtlı marka sahibi)
[ADRES]
KONU : Davalı adına [DAVALI MARKA NO] sayı ile [DAVALI SINIFLARI] sınıflarında tescilli "[DAVALI MARKA]" ibareli markanın, davacının önceki tarihli markasıyla karıştırılma ihtimali ve kötüniyetli başvuru nedeniyle SMK m. 25 uyarınca hükümsüzlüğüne ve kesinleşmeden sonra sicilden terkinine karar verilmesi talebidir.
DAVA DEĞERİ : Para ile ölçülemeyen dava (maktu harca tabidir)
AÇIKLAMALAR
1. Davacı, "[ÖNCEKİ MARKA ADI]" ibareli markanın sahibidir. Marka, [ÖNCEKİ MARKA NO] sayı ve [ÖNCEKİ BAŞVURU TARİHİ] başvuru tarihiyle [ÖNCEKİ MARKA SINIFLARI] sınıflarında Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescillidir. Davacı markasını [KULLANIM SÜRESİ] yıldır [MAL VE HİZMETLER] bakımından Türkiye'de ciddi biçimde kullanmaktadır.
2. Davalı, [DAVALI BAŞVURU TARİHİ] tarihli başvurusuyla "[DAVALI MARKA]" ibareli markayı tescil ettirmiştir. Davalı markası, davacı markasıyla [BENZERLİK AÇIKLAMASI] bakımından aynı veya benzer olup kapsadığı mal ve hizmetler de davacı markasının kapsadığı mal ve hizmetlerle aynı veya benzerdir.
3. SMK m. 6/1 uyarınca, önceki tarihli tescilli markayla aynılık veya benzerlik ve kapsanan mal veya hizmetlerin aynılığı veya benzerliği nedeniyle halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa başvuru reddedilir. SMK m. 25/1 uyarınca bu hâllerden birinin bulunması durumunda mahkeme markanın hükümsüzlüğüne karar verir. Somut olayda ortalama tüketicinin iki markayı karıştırması veya davalının ürünlerini davacıyla ilişkili sanması ihtimali bulunmaktadır.
4. Davalının başvurusu ayrıca kötüniyetle yapılmıştır (SMK m. 6/9). Davalı, davacının markasını [KÖTÜNİYET OLGULARI] nedeniyle bilmektedir ve markayı bu bilgiyle tescil ettirmiştir. TMK m. 2 uyarınca kötüniyetin korunması söz konusu olamaz; kötüniyetli tescil bakımından süre sınırı da uygulanmaz.
5. Davacı, davalı markasının kullanıldığını [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenmiştir. SMK m. 25/6'daki beş yıllık sessiz kalma şartı gerçekleşmemiştir; kaldı ki tescil kötüniyetlidir. Davacı markasının ciddi kullanımına ilişkin belgeler, SMK m. 25/7 kapsamında ileri sürülebilecek kullanım def'ine karşı dilekçe ekinde sunulmuştur.
6. Hükümsüzlük, davalı markasının tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler bakımından talep edilmektedir. Mahkemece aksi kanaate varılırsa, SMK m. 25/5 uyarınca davacı markasının kapsadığı mal ve hizmetlerle aynı veya benzer olanlar yönünden kısmi hükümsüzlüğe karar verilmesi talep olunur. Dava, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı davalıya karşı açılmış olup Kurum taraf gösterilmemiştir (SMK m. 25/3).
HUKUKİ NEDENLER : 6769 sayılı SMK m. 5, 6, 25, 27, 156; 4721 sayılı TMK m. 2; 6100 sayılı HMK ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Türk Patent ve Marka Kurumu sicil kayıtları ve davalının başvuru dosyası, tescil belgeleri, fatura, sevk, reklam ve katalog belgeleri, satış kayıtları, internet çıktıları, taraflar arasındaki ticari ilişkiyi gösteren yazışmalar, markalar arası benzerliğe ilişkin bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davalı adına tescilli [DAVALI MARKA NO] sayılı "[DAVALI MARKA]" ibareli markanın SMK m. 25 uyarınca hükümsüzlüğüne,
2. Hükmün kesinleşmesinden sonra Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilerek markanın sicilden terkinine (SMK m. 27),
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Davacı markasına ait tescil belgeleri ve Kurum kayıtları
2. Davalı markasına ait sicil kaydı
3. Davacı markasının kullanımına ilişkin fatura, sevk ve reklam belgeleri
4. Kötüniyeti gösteren yazışma ve ticari kayıtlar
5. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/280, K. 2026/144Gerçek hak sahipliği, tanınmışlık ve kötü niyet vakıalarına dayalı marka hükümsüzlüğü istemi – Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/280 E., 2026/144 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2025/1415, K. 2025/2459İtirazın reddine dair YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemleri; gerekçe ile hüküm fıkrası arasındaki çelişki – Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, 2025/1415 E., 2025/2459 K.
- YargıtayE. 2025/6452, K. 2026/4109Marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti – Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/6452 E., 2026/4109 K.
- YargıtayE. 2025/193, K. 2026/274(Kurum) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davası – Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/193 E., 2026/274 K.
Örnek Dilekçeler
- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk MahkemesiMarka Hakkına Tecavüzün Tespiti ve Önlenmesi Dava Dilekçesi
- Asliye Ticaret MahkemesiTicaret Unvanına Tecavüzün Önlenmesi Dava Dilekçesi
- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk MahkemesiTasarım Hakkına Tecavüz Dava Dilekçesi
- Asliye Ticaret MahkemesiTicaret Sicilinden Terkin Edilen Şirketin İhyası Dava Dilekçesi