Hangi durumlarda kullanılır?
- İşverenin iş kazasını Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç veya süresinde bildirmemesi
- Kurumun olayı iş kazası saymayarak geçici iş göremezlik ödeneği veya gelir bağlamaması
- İşverence sağlanan servis aracıyla işe gidiş-gelişte meydana gelen kazalar
- Görevli olarak işyeri dışına gönderilen işçinin geçirdiği kazalar
- İşverene karşı açılacak maddi ve manevi tazminat davasına hazırlık
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- İş kazası tespiti davaları arabuluculuk dava şartına tabi değildir (7036 sayılı Kanun m. 3); dava hem Sosyal Güvenlik Kurumuna hem de işverene karşı açılmalı, Kurumun davada yer almaması taraf eksikliği sonucunu doğurur.
- Dava öncesinde olayın Kuruma bildirilip bildirilmediği araştırılmalı, bildirilmemişse sigortalı tarafından Kuruma yazılı başvuru yapılarak Kurumun tutumu belgelenmelidir; Kurum işlemlerine karşı dava açmadan önce Kuruma başvuru zorunluluğu (7036 sayılı Kanun) somut olay yönünden değerlendirilmelidir.
- Tespit davası için kanunda ayrı bir hak düşürücü süre öngörülmemiş olsa da Kurumdan istenecek ödenek ve gelirler ile işverene karşı açılacak tazminat davaları zamanaşımına tabidir; delillerin kaybolmaması için dava gecikmeksizin açılmalıdır.
- Görevli mahkeme iş mahkemesidir; yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m. 6). Dava maktu harca tabidir.
- Kaza tespit tutanağı, ilk müdahale ve epikriz kayıtları, kolluk tutanakları, ceza soruşturma dosyası, işyeri giriş kayıtları ve olayı gören çalışma arkadaşlarının tanıklığı en önemli delillerdir; iş kazası davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme delilleri kendiliğinden de araştırır.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] İŞ MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALILAR : 1. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
([SGK İL MÜDÜRLÜĞÜ] Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü)
2. [İŞVEREN UNVANI] (Vergi No: [VERGİ NO])
[İŞVEREN ADRESİ]
KONU : Davacının [KAZA TARİHİ] tarihinde geçirdiği olayın 5510 sayılı Kanun m. 13 kapsamında iş kazası olduğunun tespiti talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, davalı işverene ait [İŞYERİ SİCİL NO] sicil numaralı işyerinde [İŞE GİRİŞ TARİHİ] tarihinden itibaren [GÖREV] olarak, 5510 sayılı Kanun m. 4/1-a kapsamında sigortalı olarak çalışmaktadır.
2. Müvekkil, [KAZA TARİHİ] tarihinde saat [SAAT] sıralarında, işverenin verdiği görevi yerine getirirken [KAZA YERİ] mevkiinde [KAZANIN OLUŞ BİÇİMİ] şeklinde gerçekleşen olay sonucunda yaralanmıştır. Müvekkil olay yerinden [HASTANE] Hastanesine kaldırılmış, yapılan muayenede [YARALANMA NİTELİĞİ] tespit edilmiş ve tedavisine başlanmıştır.
3. Olay, müvekkilin işyerinde bulunduğu sırada ve işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelmiştir. 5510 sayılı Kanun m. 13/1 uyarınca sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işverence yürütülen iş nedeniyle meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay iş kazasıdır.
4. Davalı işveren, m. 13/2 uyarınca kazayı derhal kolluğa ve kazadan sonraki üç iş günü içinde Kuruma bildirmekle yükümlü olduğu hâlde bu yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Müvekkil [KURUMA BAŞVURU TARİHİ] tarihinde Kuruma başvurmuş; Kurum, [KURUMUN CEVABI] gerekçesiyle olayı iş kazası olarak kabul etmemiştir.
5. Olayın oluşu; işyeri kayıtları, ilk müdahale ve hastane kayıtları, [CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI] Cumhuriyet Başsavcılığının [SORUŞTURMA NO] sayılı soruşturma dosyası ve olayı bizzat gören [TANIK AD SOYAD] ile diğer çalışma arkadaşlarının beyanlarıyla sabittir. Olayın iş kazası olarak tespit edilmemesi, müvekkilin geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri gibi haklarından (5510 sayılı Kanun m. 18, 19) yararlanmasını engellemektedir.
6. Müvekkilin, olayın iş kazası olduğunun tespitinde hukuki yararı bulunmaktadır (HMK m. 106). İş kazasına ilişkin davaların kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle Kurum müfettiş veya denetmen incelemesinin yaptırılmasını ve delillerin re'sen araştırılmasını talep ediyoruz.
HUKUKİ NEDENLER : 5510 sayılı Kanun m. 4, 13, 18, 19, 21; 6331 sayılı Kanun m. 14; 7036 sayılı Kanun m. 3, 6; 6100 sayılı HMK m. 106 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : SGK hizmet dökümü ve işe giriş bildirgesi, Kurum başvurusu ve cevabı, Kurumdan celp edilecek iş kazası dosyası, ilk müdahale, epikriz ve hastane kayıtları, kolluk tutanakları, [SORUŞTURMA NO] sayılı soruşturma dosyası, işyeri puantaj ve giriş kayıtları, Kurum müfettiş/denetmen raporu, tanık beyanları, keşif, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Davacının [KAZA TARİHİ] tarihinde davalı işverene ait işyerinde geçirdiği olayın 5510 sayılı Kanun m. 13 kapsamında İŞ KAZASI OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
b) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. SGK hizmet dökümü
2. Hastane ve epikriz kayıtları
3. Kuruma başvuru dilekçesi ve Kurumun cevabı
4. Tanık isim ve adres listesi
5. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2023/4071, K. 2024/9256İş kazasında işverenin objektifleştirilmiş kusuru ve kusur oranının hâkim tarafından bilirkişi raporu olmadan belirlenemeyeceği
- YargıtayE. 2024/388, K. 2025/522Hizmet tespiti davasında kendiliğinden araştırma ilkesi ve dönem içinde bildirim yapan diğer işverenlere husumet yöneltilmesi
- YargıtayE. 2025/14172, K. 2026/5944İş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemi – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2025/14172 E., 2026/5944 K.
- YargıtayE. 2025/135, K. 2026/338İş kazasına dayalı rücuan tazminat davasında kusurun aidiyet ve oranının bilirkişi raporlarına rağmen hâkimce resen belirlenip belirlenemeyeceği – Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/135 E., 2026/338 K.
Örnek Dilekçeler
- İş MahkemesiGeçici İş Göremezlik Ödeneği (Rapor Parası) Talebinin Reddine Karşı Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 18)
- İş MahkemesiYaşlılık Aylığı Talebinin Reddine Karşı Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 28)
- İş MahkemesiHizmet Tespiti Dava Dilekçesi
- İş Mahkemesiİş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Dava Dilekçesi