Hangi durumlarda kullanılır?
- Borçlunun muvafakati olmaksızın emekli aylığına veya emekli aylığının yattığı banka hesabına haciz ya da bloke konulmuşsa
- Çalışanın ücretinin dörtte birini aşan kısmı haczedilmişse
- Takip kesinleşmeden önce verilen muvafakate dayanılarak emekli aylığı haczedilmişse
- Banka hesabındaki paranın yalnızca maaş veya emekli aylığından oluştuğu hâlde hesabın tamamına haciz uygulanmışsa
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Şikâyet, haczi uygulayan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesine yapılır (İİK m. 16); emekli aylığının haczedilmezliği kamu düzenine ilişkin olduğundan süreye bağlı olmaksızın, ücret haczinde dörtte bir sınırının aşılmasına ilişkin şikâyet ise haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır.
- Emekli aylıkları, 5510 sayılı Kanun m. 93 uyarınca borçlunun ancak takip kesinleştikten sonra vereceği açık muvafakatle haczedilebilir; takipten önce veya takip kesinleşmeden önce verilen muvafakat geçersizdir. Nafaka alacakları ve SGK'nın kendi alacakları bu korumanın dışındadır.
- Çalışanın maaş, ücret ve ikramiyesinin ancak dörtte biri haczedilebilir (İİK m. 83); nafaka alacaklarında bu sınır uygulanmaz.
- Banka hesabına uygulanan hacizlerde hesaptaki paranın yalnızca emekli aylığı veya maaştan oluştuğu, hesap dökümleriyle ispat edilmelidir; hesaba başka kaynaklardan para girişi varsa koruma yalnızca aylık ve ücret tutarıyla sınırlıdır.
- Şikâyet takibi kendiliğinden durdurmaz; haczedilen paranın alacaklıya ödenmesinin önlenmesi için dilekçede ayrıca icranın geri bırakılması veya tedbir talep edilmelidir (İİK m. 22).
- Bu dilekçe icra dairesi aracılığıyla konulan hacizlere yöneliktir. Bankanın, tüketici kredisi sözleşmesindeki hapis, takas veya mahsup talimatına dayanarak emekli aylığına doğrudan koyduğu bloke haciz sayılmaz; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu 21.03.2025 tarihli kararıyla bu blokeyi geçerli kabul etmiştir.
- Şikâyet dilekçesi maktu harca tabidir; haciz işlemine ilişkin icra dairesi kararı ve banka yazısı dilekçeye eklenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] İCRA HUKUK MAHKEMESİ'NE
İCRA DOSYASI : [İCRA DAİRESİ] İcra Dairesi [TAKİP DOSYA NO] E.
ŞİKÂYET EDEN
(BORÇLU) : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
KARŞI TARAF
(ALACAKLI) : [ALACAKLI ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : Müvekkilin emekli aylığının yatırıldığı banka hesabına konulan haczin, haczedilmezlik kuralına aykırılığı nedeniyle kaldırılması ve bloke edilen paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir talebidir.
ÖĞRENME TARİHİ : [ÖĞRENME TARİHİ]
AÇIKLAMALAR
1. Alacaklı tarafından müvekkil aleyhine [İCRA DAİRESİ] İcra Dairesinin [TAKİP DOSYA NO] esas sayılı dosyasıyla başlatılan takip kesinleşmiş; alacaklının talebi üzerine [HACİZ TARİHİ] tarihinde müvekkilin [BANKA ADI] [ŞUBE ADI] Şubesindeki [HESAP NO] numaralı hesabına haciz konulmuş ve hesaptaki [BLOKE EDİLEN TUTAR] TL bloke edilmiştir. Müvekkil, haczi [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde bankadan para çekmek istediğinde öğrenmiştir.
2. Haciz konulan hesap, müvekkilin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan emekli aylığının yatırıldığı hesaptır. Hesaba emekli aylığı dışında herhangi bir para girişi bulunmamaktadır; hesap hareketleri bu durumu açıkça göstermektedir. Müvekkilin aylık [EMEKLİ AYLIĞI TUTARI] TL tutarındaki emekli aylığı, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu eşinin tek geçim kaynağıdır.
3. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 93/1 uyarınca, bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri; nafaka borçları ve Kurumun alacakları dışında haczedilemez, bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması hâlinde icra müdürü tarafından reddedilir. Müvekkil, aylığının haczine takip kesinleştikten sonra herhangi bir muvafakat vermemiştir. Takip konusu alacak da nafaka alacağı ya da Kurum alacağı değildir.
4. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı uyarınca emekli aylığının haczine ilişkin muvafakat ancak takip kesinleştikten sonra ve icra dairesi huzurunda açıkça verilebilir; önceden kredi sözleşmesi ve benzeri belgelerle verilen muvafakatler geçerli değildir. Alacaklı tarafından böyle bir muvafakate dayanılması hâlinde dahi bu muvafakat haczi hukuka uygun hâle getirmez.
5. Emekli aylığının bankaya yatırılmış olması aylığın niteliğini değiştirmez; hesaptaki para, kaynağı itibarıyla haczedilemeyen aylıktır. İcra müdürlüğü ve banka, hesaptaki paranın haczedilebilir olup olmadığını değerlendirme yetkisine sahip olmadığından, haczin hukuka aykırılığının Mahkemenizce denetlenmesi gerekmektedir.
6. Haczedilmezlik kuralı kamu düzenine ilişkin olduğundan şikâyet süreye tabi değildir; bununla birlikte işbu şikâyet, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılmaktadır. Bloke edilen paranın alacaklıya ödenmesi hâlinde müvekkil telafisi güç bir zarara uğrayacağından, İİK m. 22 uyarınca şikâyet sonuçlanıncaya kadar paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER : 2004 sayılı İİK m. 16, 22, 82, 83, 83/a; 5510 sayılı Kanun m. 93 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : [İCRA DAİRESİ] İcra Dairesinin [TAKİP DOSYA NO] esas sayılı takip dosyası, SGK emekli aylığı tahsis belgesi, [BANKA ADI] hesap dökümü, banka haciz bildirim yazısı, nüfus kayıt örneği ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Öncelikle, şikâyet sonuçlanıncaya kadar bloke edilen paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine,
2. Şikâyetimizin kabulü ile müvekkilin [BANKA ADI] [ŞUBE ADI] Şubesindeki [HESAP NO] numaralı emekli aylığı hesabına [HACİZ TARİHİ] tarihinde konulan haczin ve blokenin kaldırılmasına, bloke edilen [BLOKE EDİLEN TUTAR] TL'nin müvekkile iadesine,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Şikâyet Eden Borçlu Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. SGK emekli aylığı tahsis belgesi
2. Banka hesap dökümü
3. Banka haciz bildirim yazısı
4. Nüfus kayıt örneği
5. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2017/(13)3-1980, K. 2021/829Kredi sözleşmesindeki takas-mahsup talimatına dayanarak emekli maaşına bloke konulamaz (İİK 83/a)
- YargıtayE. 2024/12-784, K. 2025/393Emekli aylığının haczine muvafakat ancak takip kesinleştikten sonra verilebilir
- YargıtayE. 2025/606, K. 2025/2501Banka hesaplarının haczi: icra müdürlüğü ve banka hesabın haczedilebilir olup olmadığını değerlendiremez
- YargıtayE. 2025/5822, K. 2026/2884Kredi borcu nedeniyle emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması ve yapılan kesintilerin iadesi istemi – Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2025/5822 E., 2026/2884 K.