Husumet, zamanaşımı, dava konusu alacaklara hak kazanılıp kazanılmadığı ile alacakların hesaplanması – Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2026/2263 E., 2026/3484 K.

9. Hukuk Dairesi 2026/2263 E. , 2026/3484 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/3025 E., 2025/3587 K.

DAVA TARİHİ : 08.11.2024

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 26. İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/596 E., 2025/231 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 29.11.2024-27.08.2024 tarihleri arasında davalı ...'nın (Belediye) emir ve talimatları doğrultusunda güvenlik görevlisi olarak kesintisiz çalıştığını, son alt işverenin ... (... Şirketi) olduğunu, müvekkiline kıdem tazminatı ödemesinin eksik yapıldığını, Belediyenin asıl işveren, ... Şirketinin son alt işveren olarak alacaklardan sorumlu olduğunu, toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre eksik ödenen alacakları bulunduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı, ikramiye, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ücreti, bayram yardımı, yol yardımı, yemek yardımı, yakacak yardımı, öğrenim yardımı ve fark ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunduklarını, davacıya emeklilik nedeniyle hak kazanmış olduğu kıdem tazminatının eksiksiz şekilde ödendiğini, davacının müvekkili Şirketten önce çalıştığı dönemlere ilişkin olarak müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının yıllık izinlerini kullandığını, davacının toplu iş sözleşmesininden kaynaklanan alacağı bulunmadığını, söz konusu alacakların kendisine ödendiğini, davacının eksik ödenen ücreti bulunmadığını, davacının fazla çalışması bulunmadığını, davacının hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücreti ödenmemiş çalışması bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davanın süresinde açılmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin ihale makamı dahi olmadığını, imzalı puantaj kayıtları uyarınca davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bulunmadığını, davacının yıllık izin ücreti alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 29.11.2004 - 27.08.2024 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığı, ücret bordroları ve toplu iş sözleşmeleri değerlendirilmek suretiyle feshin gerçekleştiği ayda davacının giydirilmiş ücretinin brüt 41.916,82 TL olduğu, davalı Belediyenin güvenlik işlerinin, son olarak davalı ... Şirketi olmak üzere, davacının çalıştığı firmalara verildiği, güvenlik işinin yardımcı işlerden olduğu, söz konusu işin anahtar teslimi biçiminde verildiğine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, davalılar arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, davalıların davacı işçiye karşı birlikte sorumlu tutulmaları gerektiği, iş sözleşmesinin davacının emekliliği nedeniyle sonlandığı, davacının kıdem tazminatı alacağının bulunduğu, davacının bakiye 94 gün karşılığı yıllık izin ücreti alacağının olduğu, davacının ücret alacağının olmadığı, toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre davacının ulusal bayram ve genel tatil ücreti, ikramiye, bayram yardımı, yol yardımı alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalılara ait işyerlerinde, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda isabetli bir şekilde tespit edilen hizmet süresi ve ücret miktarı ile işçi olarak çalıştığının saptandığı, kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücret miktarının (işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi uyarınca 35 günlük ücret miktarının) 48.902,95 TL olduğu, bu miktarın fesih tarihi olan 27.08.2024 tarihinde geçerli olan kıdem tazminatı tavanını, yani 41.828,42 TL’yi aştığı, bu durumda, kıdem tazminatının tavan üzerinden hesaplanması gerektiği, raporda kamu düzenini ilgilendiren kıdem tazminatı tavanı aşılarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğu, davalı Belediyenin asıl işveren, davalı ... Şirketinin alt işveren olduğu, alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, davalılar tarafından dosyaya sunulan yazılı delillere göre hesaplandığından, Mahkemece söz konusu alacaktan karineye dayalı makul indirim (hakkaniyet indirimi) yapılmamasının isabetli olduğu, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda isabetli bir şekilde tespit edilen döneme/dönemlere ilişkin, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ikramiye, bayram yardımı ve yol yardımı alacaklarının eksiksiz bir şekilde ödendiğinin işveren tarafından yazılı delillerle ispat edilemediği, davacının ikramiye, bayram yardımı ve yol yardımı alacaklarına hak kazandığı, davacının brüt 9.437,59 TL ikramiye alacağına, brüt 175,00 TL bayram yardımı alacağına ve net 49.159,00 TL yol yardımı alacağına hak kazandığının tespit edildiği, taleple bağlı kalınarak brüt 10,00 TL ikramiye, brüt 100,00 TL bayram yardımı ve net 10,00 TL yol yardımı alacağının hüküm altına alındığı, davacının brüt 87.890,00 TL izin ücretine hak kazandığı tespit edilmiş, taleple bağlı kalınarak brüt 10,00 TL izin ücreti hüküm altına alındığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; a. Davanın usulden reddi gerektiğini, b. Kıdem tazminatı alacağı bakımından müvekkili yönünden davanın husumetten ret kararı verilmesi gerektiğini, c. Gıda yardımı, yakacak yardımı, risk primi, öğrenim yardımı ve ikramiyenin giydirilmiş ücrete dahil edilmesinin hatalı olduğunu, d. Davacının 2007-2022 yılları arasındaki çalışma dönemi için 35 günlük kıdem tazminatı hesabı yapılmasının hatalı olduğunu, davacıya kıdem tazminatının eksiksiz bir şekilde ödendiğini, e. Davacının çalıştığı alt işveren şirketlerin her birinin farklı işveren statüsünde olduğunu, süreler birleştirilerek tek bir iş ilişkisi kabul edilmesinin hatalı olduğunu, f. Kısmi ödemenin mahsubunda hata yapıldığını, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, g. Yol yardımı ödemesinin yapıldığına ilişkin bilgi ve belge talebinde bulunmalarına rağmen bu talepleri dikkate alınmadan karar verildiğini, h. Davacının ücreti ödenmemiş hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil çalışması bulunmadığını, ı. 2020 yılı Mayıs ayı bordrosu bulunmasa bile bu bordro ile ikramiye ödemesi yapıldığının açık olduğunu, davacının ikramiye ve bayram yardımı alacağı bulunmadığını, i. Davacının yıllık izinlerini kullandığını, j. Islahla talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; a. İstinaf dilekçelerinde ayrıntılı ve gerekçeli olarak açıkladıkları üzere istinaf nedenlerinin tek tek ele alınarak incelenmesi ve cevaplandırılması gerekirken istinaf sebeplerinin cevapsız bırakıldığını ve başvurunun kısmen reddi yoluna gidildiğini, b. Dosyanın ve istinaf dilekçelerinin tekrar incelenmesi hâlinde temyiz talebinde haklı olduklarının anlaşılacağını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, husumet, zamanaşımı, dava konusu alacaklara hak kazanılıp kazanılmadığı ile alacakların hesaplanmasına ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Somut olayda davacı, davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler gereği ödenmesi gereken yol yardımının ödenmediğini ileri sürerek yol yardımı alacağı talebinde bulunmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, zamanaşımı başlangıcından emeklilik tarihine kadar davacının yararlandığı her iki toplu iş sözleşmesinde de aylık 110 binişlik otobüs biletinin verileceğinin yazılı olduğu, dosya kapsamında davacıya otobüs bileti verildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığından davacının yol yardımı alacağının hesaplandığı ifade edilerek yol yardımı alacağı hesaplanmıştır. Bölge Adliye Mahkemesince yol yardımı alacağının eksiksiz bir şekilde ödendiğinin işveren tarafından yazılı delillerle ispat edilemediği gerekçesiyle davacının net 49.159,00 TL yol yardımı alacağına hak kazandığı tespit edilmiş, taleple bağlı kalınarak 10,00 TL yol yardımı alacağı hüküm altına alınmıştır. Ne var ki, davalı ... Şirketi davacıya her ay düzenli olarak otobüs bileti yüklemesi yapıldığını belirterek, davalı Şirkete müzekkere yazılarak yapılan yükleme miktarlarının sorulmasını talep etmiştir. Toplu iş sözleşmelerinde de, işçilere toplam 110 binişlik Ankarakart yol yardımı yapılacağı, sözleşme yürürlük süresi içinde ... Büyükşehir Belediyesince Başkent Kart, vb. kart uygulamasına geçilmesi hâlinde 110 binişlik net tutar bedelinin karta aktarılacağı belirtilmiştir. Bu yönde bir araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.