Haksız rekabet – Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/5656 E., 2026/2640 K.

11. Hukuk Dairesi 2025/5656 E. , 2026/2640 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1028 Esas, 2025/1400 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/199 E., 2024/558 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yarattığı eserleri/tasarımları www....com isimli internet adresinde kendisine ait hesapta satışa sunduğunu, davalının, müvekkilinin izni ve bilgisi dışında müvekkiline ait yedi adet eseri hukuka aykırı olarak internet sitesinden indirip-alıp tekstil-tişört ürünlerine basarak kullandığını, müvekkili tasarımları tescilsiz olsa da hem 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) hem de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında korunduğunu, davacının mali haklarının yanında adına yer verilmemesi nedeniyle manevi haklarının da ihlal edildiğini, davalı eylemlerinin aynı zamanda 6102 sayılı Türk ... Kanunu'nun 54.ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek eserden ve tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti, men ve ref'i ile bu kapsamda ihlale konu ürünlerin toplatılmasına, internet ortamından kaldırılmasına, davalı yan fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile önlenmesine şimdilik 3.500,00 TL tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, FSEK gereği tazminatın üç katının ödenmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiş; 05.10.2021 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 12.677,67 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin çocuk giyim sektöründe faaliyet gösterdiğini ve kendi bünyesindeki ekibiyle tasarım ürettiğini, bunun yanı sıra bazı tasarım firmaları ile de çalışarak onların görsellerinden yararlanmak üzere anlaşmalar yaptığını, bunlardan birisinin de .. şirketi olduğunu, anılan şirketin, bireysel tasarımcılar ile anlaşarak, kendisine tasarım gönderen ve telif hakkını aldığı tasarımları kendi Web sitesinde abonelerinin hizmetine sunduğunu, bu hizmet kapsamında abone ücreti ödeyen müşterilerinin de ürün görselini görme ya da ürün görselini aynen veya değiştirerek kullanma hakkını elde ettiğini, davacının telif hakkı talep ettiği tasarımların, davacı tarafından dava dışı ...’a telif hakları devredilmiş ve web sitesinde arzedilmiş tasarımlar olduğunu; müvekkilinin .. ile yaptığı abonman sözleşmesi kapsamında söz konusu tasarımları kullandığını; dolayısıyla bir hak ihlali bulunmadığını, davacının bir talebi söz konusu olacaksa bu talebini dava dışı şirkete yöneltmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ile dava dışı .. ... arasında imzalanan sözleşme ve tarifenin "genişletilmiş lisans sözleşmesi" olmadığı, lisansı verilen görsel içeriklerin dijital kullanım için olduğu, ancak davalının davaya konu görsel içerikleri ürettiği tekstil ürünlerinde kullandığı ve davacının adına yer vermediği, davalı tarafından sunulan ve dava dışı ... ile yapılan sözleşmenin eki niteliğinde olan listede yer alan ID numaraları arasında, davaya konu görsellere ait .., .., .., .., .., .., ... ID numaralarının da bulunduğu anlaşılmakla birlikte sözleşmenin davalı kullanımlarını kapsamaması sebebiyle, yapılan ödemenin, davalının davaya konu edilen görsel içeriklerin tekstil ürünleri üzerindeki kullanımlarını kapsamadığı; davalının, davacıya konu eser niteliğindeki görselleri, eser sahibi davacının izni olmadan tekstil ürünlerinde kullanmasının davacının FSEK’ten kaynaklanan çoğaltma ve yayma mali hakları ile kamuya sunma ve adın belirtilmesi mali haklarının ihlali niteliğinde olduğu, bilirkişi raporunda hesaplandığı şekilde davacının 12.677,67 TL tutarında tazminat talep edebileceği, davalı tarafın fiillerinin davacının eserden doğan hakları ihlalinin aynı zamanda manevi tazminat şartlarını da sağladığı, 5.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalı tarafın fiillerinin davacının eserden doğan haklarına tecavüz ettiğinin ve bu fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün ve haksız rekabetin men'ine, davacı taraf FSEK'in 68. maddesi kapsamında tazminat talep ettiğinden ve taraflar arasında farazi sözleşme bulunduğunun kabulü ile davacının tecavüzün refi talebinin reddine, 12.677,67 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında davacı tarafından www...com internet sitesinde paylaşılan ve eser vasfı taşıdığı tespit edilen görsellerin, davalının satışa sürdüğü tişörtler üzerinde kullanıldığı ve davalının bu görselleri söz konusu siteden temin ettiği konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, söz konusu görsellerin kullanılabilmesi için .. ile sözleşme imzalanması gerektiği; bu kapsamda davacının davalı tarafa ihtarname göndermesi üzerine, davalı ile .. arasında geriye dönük hükümler içeren ana hizmet sözleşmesinin imzalandığını, ekinde yer alan "Medya Görsel İçerikleri Lisans Tarifesi"nin de imza altını alındığı, bu tarifeye göre her halükarda atıf yapılması ve atıfta bulunulan ismin çıplak gözle açıkça ve kolayca okunabilir bir boyutta yazılması gerektiği, davalı tarafça tarifeye dayalı olarak ödeme yapıldığı, davalı şirketin geriye dönük kullanımları da kapsar şekilde yaptığı ödeme dava konusu görselleri de içermekte ise de bu ödemenin sadece görsellerin dijital olarak kullanılması için lisans verdiği, sözleşmede bu lisans ile görsel içeriğin ticari mal haline getirilemeyeceğinin açıkça düzenlediği, görsellerin bu şekilde kullanılabilmesi için .. ile genişletilmiş lisans sözleşmesi yapılması gerekmekte olup davalının imzaladığı sözleşmenin bu kapsamda olmadığının ve yaptığı ödemenin de davaya konu kullanımları kapsamadığının sabit olduğu, davalı tarafça görsellerin telif hakkının ..'a devredildiği ve davalı şirket tarafından da ...'tan devralındığı iddiasının ispatlanamadığı, davalı vekili dava konusu ürünler üzerinde davacının adının belirtilmesinin teknik olarak mümkün olmadığını savunmuş ise de FSEK'in 15/1. maddesine göre eser sahibinin adı veya müstehar adı ile yahut adsız olarak umuma arz etme ve yayımlama konusunda karar vermek salahiyetinin münhasıran eser sahibine ait olduğu, somut olayda manevi tazminat şartlarının da oluştuğu maddi tazminatın hesaplama şekline ilişkin bir istinaf itirazının ise bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan (FSEK) doğan haklar ile tescilsiz tasarımdan doğan hakka tecavüzün tespiti, men ve refi ile tazminat istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Uyuşmazlık, davacının dayandığı görsellerin tescilsiz tasarım ve aynı zamanda FSEK kapsamında eser vasfının bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalı kullanımlarının FSEK kapsamında doğan haklar ile SMK kapsamında tescilsiz tasarımdan doğan haklara tecavüz oluşturup oluşturmadığı ile davacıya ait görsellerin SMK'nın 58/3 ve 81/4 hükümlerine göre de korunmasının gerekip gerekmediği ve buradan varılacak sonuca göre de davacının FSEK'in 68/3 ve 70. maddelerine göre tazminat talep edip edemeyeceği ile davalı eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil edip etmediği noktalarında toplanmaktadır.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı esere ve tescilsiz tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi ile FSEK'in 68/3 ve 70. maddelerine göre tazminat talep etmiş, İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile "Davalı tarafın fiillerinin davacının eserden doğan haklarına tecavüz ettiğinin ve bu fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün ve haksız rekabetin men'ine, Davacı taraf FSEK 68. Madde kapsamında tazminat talep ettiğinden ve taraflar arasında farazi sözleşme bulunduğunun kabulü ile davacının tecavüzün refi talebinin reddine,12.677,67.-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 5.000,00.-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere kararın hüküm fıkrasının yurt çapında yayın yapan bir gazetede ilanına," şeklinde hüküm kurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince ise davalı vekilinin istinaf başvurusu yazılı gerekçeyle esastan reddedilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 297 vd. maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında gerekçeli kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. Buna göre HMK’nın 297/2 hükmü uyarınca "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." Bu itibarla, Mahkemece anılan hüküm uyarınca, davaların yığılması şeklinde açılan işbu davada davacının tescilsiz tasarıma ilişkin talepleri hakkında da hüküm tesis edilmesi gerekirken bu talep hakkında olumlu olumsuz bir hüküm tesis edilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamakla birlikte bu husus taraflarca istinafa ve temyize konu edilmediğinden, yani taraflarca istinafa ve temyize getirilmediğinden bozma sebebi yapılmayıp, eleştirmekle yetinilmiştir.

Bu durumda, yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliye yükletilmesine, 06.05.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.